دانلود فایل ورد مقاله در مورد بررسي افيوليت منطقه دهشير و مقايسه آن با ديگر مناطق

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن دانلود فایل ورد مقاله در مورد بررسي افيوليت منطقه دهشير و مقايسه آن با ديگر مناطق :

بررسی افیولیت منطقه دهشیر و مقایسه آن با دیگر مناطق

چکیده
سنگهای اولترامافیک سازنده افیولیتها در اثر هجوم سیالات گرمابی حاوی CO2 تحت تاثیر فرآیند کربناته شدن تبدیل به لیستونیت می شوند. لیستونیتها با مجموعه کانیائی عمومی کوارتز و کربناتهای حاویMg- Fe- Ca مشخص هستند. از چند دهه گذشته در افیولیتهای جهان، کانی سازی طلا در همیافتی با این سنگها مورد توجه قرار گرفته است.

افیولیتهای ایران مرکزی به شکل دو کمربند اصلی یعنی دهشیر- سورک- نائین و جندق-انارک رخنمون دارند. این افیولیتها در بخش سرپانتینیتی خود لیستونیتی شده اند. دگرسانی گرمابی در این سنگها تا مرحله سیلیسی شدن(شکل گیری بیربیریتها) نیز یپش رفته است.در افیولیت دهشیر لیستونیتها(در دو نقطه)هم ساز با روند عمومی افیولیت ها فاقد کانی سازی طلا هستند. در حالیکه لیستونیتی شدن تا مرحله تشکیل بیربیریت در افیولیت سورک پیش رفته است و کانی سازی طلا در همیافتی با فریت کرومیت مشاهده شده است. کانی سازی پیریت در بخشهای شدیدا سیلیسی شده (بیربیریت) همراه با ناهنجاری طلا- جیوه در افیولیت نائین شاخص می باشد.در سرپانتینیتهای جندق فرآیند کربنات زائی سنگهای تالک – سرپانتین کربنات با ناهنجاری ناچیز طلا را شکل داده است. افیولیت قدیمی انارک میزبان وسیع لیستونیتی شدن با مراحل مختلف تکوین کانیهای متنوع می باشد. وجود طلا علاوه بر مشاهدات میکروسکوپی توسط آنالیزهای ژئوشیمیایی نیز به اثبات رسیده است.

ملانژ افیولیتی ائین در لبه غربی زون ایران مركزی و در امتداد زون گسلی دهشیر بافت، از بافت تا دهشیر – جنوب نائین – شمال نائین – انارك و … رخنمون هایی را نشان میدهد. مشاهدات صحرایی در زمین شناسی اولیه شباهتهای نزدیكی را بین این ملانژها نشان میدهد. لیتولوژی این

دو ناخیه به مقدار زیادی مشابه بوده و از بالا به پائین شامل:
1ـ آهك های پلازیك، آهك ماسه ای و رادیولاریت كرتاسه فوقانی
2ـ بازالت ها با ساخت بالشی و ماسیون (بیشتر در منطقه دهشیر)
3ـ دایكهای صفحه ای با تركیب دلریتی
4ـ پلاژیورانیت ها كه در زیر دایك ها و روی گابروها قرار دارند.
5ـ خانواده گابرو كه شامل نوریت ها، گابروها و گابروهای نوریتی می باشد (دهشیر كابروی آمفیبول، و پیروكسن دار)
6ـ سنگهای پریدوتیتی با بافت كومولا شامل هرزبورژیت، ورلیت و دونیت
7ـ سنگهای پریدوتیتی با بافت تكتونیت شامل هرزبورژیت، ورلیت و دونیت كه این سنگها در افیولیتهای نائین گاهی توسط دایكهای رودنژیتی قطع شده اند كمپلكس افیلویتی نائین به طور عمده از پریدوتیتهای هرزبورژیتی و سرپانتینیت شتكیل شده اند. پیروكسنیت ها و لرزولیت ها در آن خیلی كم است. گاهی دایكهای لرزولیتی و دیابازی و گابرویی آنها را قطع كرد اند. سنگهای اهكی و رادیولاریت به طور پراكنده در سرتاسر منطقه وجود دارد كه از قطعات چند متری تا چند صد متری می باشند بخصوص در بخش جنوب شرقی افیولیتها (شمال شرق نائین) سن احتمالی ملانژ

افیولیتی نائین پالئوسن تا ائوسن زیرین می باشد، زیرا جوانترین سنگ رسوی منطقه متعلق به ائوسن زیرین است. با توجه به جایگیری بسیاری از افیولیتهای ایران بر اثر فاز كوهزایی لارامید احتمالا این ملانژ افیولیتی بر اثر این فاز كوهزایی حاصل شده است. نتایج آنالیزهای ژئوشیمیایی نشان می دهد كه ملانژ افیولیتی شمال نائین از نظر K2O فقیر شده (دارای كمتر از ده درصد وزنی K2O) است. ترمهای بازیك و حد واسط این مجموه نسبت به آهن و تیتان غنی شدگی نشان نمی دهند و از نظر پترولوژی و ژئوشیمی دارای روند ماگمای تولوئیت جزایر قوسی بوده كه در نتیجه ذوب بخشی یك منشا تهی شده بوجود امده است. با توجه به شواهد صحرایی، ژئوشیمیایی، پتروگرافی و پترولوژی و شباهتهای این ملانژ افیولیتی به افیولیتهای سبزوار وانارك، این سنكانس با تولئیتهای جزایر قوسی قابل مقایسه است. و اما در افیولتهای دهشیر داد ه های ژئوشیمیایی

عناصر اصلی، قلیل و نادر خاكی برای تایید خویشاندی واحدهای مختلف سنگی مورد بررسی قرار گرفته اند. به طور كلی ماگمای سازنده افیولیت دهشیر دارای سرشت تولئیتهای MORB است كه از ذوب بخشی (حدود 22%) سنگ مادرگارنت لرزولیت حاصل شده است. پلاژیوگرانیتها در اینجا به دو دسته قابل جدایش هستند:
1ـ در همیافتی با دایكهای صفحه ای – گابروهای آمفیبول دار
2ـ در همیافتی با مجموعه دگرگونی ناحیه ای بصورت نافذ در آن.
در هر دو دسته پلاژیوگرانیت شباهت ژئوشیمیایی داشته و در محدوده پلاژیوگرانیتهای اقیانوسی (OP) واقع می شوند. پلاژیو گرانیتهای دسته دوم احتمالا از ذوب بخشی گابروهای هیدراته – آمفیبولیتها حاصل شده اند. با توجه به شواهد موجود محیط ژئودینامیك افیولیت دهشیر یك كافت

اقیانوسی بوده است. رخداد سرپانتینی شدن اولترامافیك ها در گستره دهشیر منجر به آزادی Cao و هجوم آن به سوی دایكهای گابرویی شده استرودنژیت ها كه حاصل متاسوماتیسم هستند از مجموعه كانیابی جگراسولر، پكتولیت، وزوویان ، اسفن، پرهنیت، اپیدوت تشكیل شده اند. فرایند كربنات زایی (لیستونیتی شدن) تحت تاثیر سیالات حاوی CO2 در اولترابازیك های دهشیر صورت گرفته است. ولكانیسم كوارتنر با سرشت كالكوآلكالن در حواشی افیولیت به عنوان عامل تامین سیالات co2 دار در لیستونیتی شدن از دیدگاه ژئوشیمی مورد بررسی قرار گرفته است.
پترولوژی و ژئوشیمی افیولیت های دهشیر با تأكید بر آلتراسیون هیدروترمال وابسته(رودنژیتی شدن، لیستونیتی شدن)
مجموعه افیولیتی دهشیر واقع در 80 كیلومتری جنوب غرب یزد در راستای گسل بزرگ دهشیر – بافت رخنمون دارد و جزئی از كمربند حلقوی افیولیت ایران مركزی محسوب می شود.
واحدهای سنگی تشكیل دهنده این افیولیت به ترتیب از پایین به بالا شامل موارد زیر است: الف) سنگ های اولترامافیك متشكل از سرپانتینیت، هرزبورژیت، دونیت لرزولیت و پیروكسنیت. ب) گابرو های آمفیبول دار، پیروكسن دار و كمتر دیوریت. ج) پلاژیوگرانیت. د) دایك های صفحه ای. ه) بازالت های توده ای وكمتر بالشی. و) سنگ آهك های پلاژیك و رادیولاریت ها به سن كرتاسه فوقانی. سنگ های دگرگونی كه شامل دگرگونی های كف اقیانوسی، دگرگونی های دینامیك در زون های برشی و دگرگونی های ناحیه ای تا رخساره آمفیبولیت هستند. بر پایه مشاهدات صحرائی،

پلاژیوگرانیت ها به دو دسته قابل جدایش هستند. الف) در همیافتی با دایك های صفحه ای- گابروهای آمفیبول دار. ب) در همیافتی با مجموعه دگرگون ناحیه ای و بصورت نافذ در آن.
داده های ژئوشیمیایی عناصر اصلی، قلیل و نادر خاكی برای تأئید خویشاوندی واحدهای مختلف سنگی مورد بررسی قرار گرفته اند. بطور كلی ماگمای سازنده افیولیت دهشیر دارای سرشت تولئیت های(MORB) است كه از ذوب بخشی (حدود 22%) سنگ مادر گارنت لرزولیت حاصل شده است.
هر دو دسته پلاژیوگرانیت، شباهت ژئوشیمیایی داشته و در محدوده پلاژیوگرانیت های اقیانوسی(OP)واقع می شوند. پلاژیوگرانیت های دسته دوم احتمالاً از ذوب بخشی گابروهای

هیدراته و آمفیبولیت ها حاصل شده اند.
با شواهد موجود محیط ژئودینامیك افیولیت دهشیر یك كافت اقیانوسی بوده است. رخداد سرپانتینی شدن اولترامافیك در گستره دهشیر منجر به آزاد سازیCaOو هجوم آن به سوی دایك های گابرویی شده است. رودنژیت ها كه حاصل متاسوماتیسم هستند از مجموعه كانیائی گروسولر، پكتولیت، وزوویان، اسفن، پرهنیت، اپیدوت تشكیل شده اند.
فرایند كربنات زائی (لیستونیتی شدن) تحت تأثیر سیالات حاویCO2در اولترابازیك های دهشیر صورت گرفته است. در این میان عمدتاً دولومیت – منیزیت – برونریت، كوارتز به خرج واپاشی كانی های اولیه چون سرپانتین، الیوین شكل گرفته اند. لیستونیت ها با سنگ های كوارتز – كربنات در زون های برشی، امتداد شكستگی ها و گسل ها به وضوح رخنمون دارند.
لیستونیتی شدن نه تنها سنگ های اولترابازیك، بلكه سازندهای رسوبی فلیش گونه میوسن، چرت، بازالت، آندزیت و سایر سنگ های مجاور را نیز شامل شده است.
رخداد سرپانتینیت های نوتترونیتی- سیلیسی شده بدون عملكرد CO2تبدیل قلوه های منیزیت- هونتیت عهد حاضر به كلسیت- دولومیت (متاسوماتیسم كلسیم) از موارد نادر است كه مشاهده می شود.
آلتراسیون كرومیت ها در حین فرایندهای لیستونیت زائی شامل تغییرات شیمی كرومیت و تمركز طلا در آنها است.
نهایتاً ولكانیسم كواترنر با سرشت كالكوآلكالن در حواشی افیولیت، بعنوان عامل تأمین سیالات CO2دار در لیستونیتی شدن، از دیدگاه ژئوشیمی، مورد بررسی قرار گرفته است

نقشه 1- موقعیت افیولیت های ایران مرکزی
دهشیر:D سورک:S نائین:N انارک:A جندق:G
Gold Mineralization in Central Iran Listvenites
M. Noghreian*, M. A. Haghighipoor**, M. A. Mackizadeh***, B. Taghipour**** and
S. Sherafat*****
*Department of Geology, University of Isfahan

**Department of Chemistry, University of Isfahan
***Ph.D. Candidate, Shahid Beheshti University
**** Jahad Daneshgahi, of Isfahan University of Technology and Ph.D. Candidate, University of Isfahan
***** Ph.D. Candidate, University of Isfahan

Abstract
Listvenites are formed during the CO2-rich fluids ultramafics interactions. Commonly, these carbonatized ultramafic rocks (especially serpentinites) are characterized by quartz and Mg-Fe-Ca carbonates assemblage. Gold mineralization in these rocks had been a new target for exploration during the past decades.
There are two main ophiolitic belts in Central Iran, Dehshir-Surk-Nain belt and Jandagh-Anarak belt. Hydrothermal alterations have produced listvenites and finally birbirites (silicified serpentinites) in ultramafic members of these ophiolites. In Dehshir, listvenites and paralistvenites are outcropped along the ophiolite belt and are barren. In Surk, listvenitization is followed by bribirites formation and gold mineralization has a close association with ferrite chromites.
There is pyrite mineralization in highly silicified serpentinites with Au-Hg anomaly in Nain ophiolites. In Jandagh serpentinites, talc-carbonate rocks are formed during carbonatization. Trace amounts of gold anomaly are detected in these rocks. Anarak old ophiolites have widespread listvenitization. Various minerals and
ore minerals with multistage paragenesis are characteristic. In addition to geochemical anomaly, gold mineralization is detected as visible gold.
Key words: Ophiolite, Serpentinite, Listvenite, Birbirite, Gold

مقدمه
لیستونیتها عضو سرپانتینی مجموعه های افیولیتی هستند که تحت تأثیر دگرسانی گرمابی از نوع کربناته شدن (Carbonatization) واقع شده اند. این سنگها که به سبب کانی شناسی خاص خود به سنگهای کوارتز- کربنات ( Auclair et al, 1993) یا مجموعه ای سیلیسی- کربنا

ت (Sazanov,1975) مشهورند. یکی از مهمترین انواع سنگهای حاوی کانی سازی طلا، نقره، جیوه، پلاتین، آرسنیک و آنتیموان در مجموعه آلتراسیون های لیستونیتی –بیربیریتی در کمربند های افیولیتی هستند. این آلتراسیون در شرایط خاص محلول گرمابی کلریدی غنی از S, K, CO2 و PH<5 ، درجه حرارت 40-250 درجه سانتی گراد و فشار 18-06 کیلوبار، سنگ منشا و ساختار تکتونیکی مناسب ایجاد می شود(Sazonov, 1978).
در جدیدترین مطالعه(Halls et al, 1995) لیستونیت یک نوع سنگ ویژه است که می تواند در دسته برسیتیك – فیلیک (Spirinov,1991) جای گیرد لیستونیتی شدن با وجود پتاسیم از کربناته شدن اولترامافیک ها متمایز می‌شود لذا متاسوماتیسم آلکالن را نیز در بر می گیرد.
لیستونیت ها در رخنمون های صحرائی به اشکال عدسی و رگه ای داخل سرپانتینیتها و یا در همبریهای زمین ساختی آنها با سنگهای اطراف دیده می شوند. کوارتز و کربنات حاوی Mg-Fe-Caعمده کانی های سازنده این سنگها هستند ولی بقایای سرپانتین، کروم اسپینل، تالک، کلریت، فوشزیت «مسکویت کروم دار» و کانه های مختلف نیز در این سنگها دیده می شوند. بافت غالب این سنگها دانه ای، پورفیروئید، رگه ای، نواری و شبحی((Ghost texture باقیمانده از سرپانتینیت اولیه می‌باشد.
محصول نهایی دگرسانی سرپانتینیت ها بعد از لیستونیتی شدن سنگهای شدیداُ سیلیسی شده ای هستند که به نام بیربیریت (birbirite) مشهورند. این سنگها کوارتزیت های هیدرو

ترمال نیز نامیده شده اند(سازونوف، 1978).
موارد متعدد کانی سازی فلزی«طلا، جیوه، آنتیموان، سرب و نیکل» از لیستونیتهای مجوعه افیولیتی مناطق مختلف دنیا نظیر ایتالیا، مراکش، عربستان سعودی و ترکیه (Buisson et al,1985) گزارش شده است.

لینک کمکی