دانلود فایل ورد مقاله در مورد سنگ‌هاي آذرين

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن دانلود فایل ورد مقاله در مورد سنگ‌هاي آذرين :

سنگ‌های آذرین
آندزیت
سنگ‌های آذرین بیرونی هستند كه از ماگما‌های آندزیتی ( بازیك ) تولید می‌شوند. ماگما‌های آندزیتی معمولاً از آتشفشان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ های استراتوولكان به صورت گدازه با دمای بین نهصدتاهزاروصددرجه‌ی سانتیگراد خارج می‌شوند و می‌توانند منطقه‌ای در حدود چندین كیلومتر را بپوشانند. این ماگماها می‌توانند فوران‌های انفجاری بسیار قوی همراه با مقدار زیادی مواد پیروكلاستیك تولید نمایند. آندزیت‌ها سنگ‌های دانه‌ریز و تقریباً روشن می‌باشند كه كانی‌ها اصلی سازنده‌ی آنها ( پلاژیوكلاز، پیروكسن، آمفیبول و بیوتیت ) در زمینه‌ای خاكستری رنگ تا سیاه قرار گرفته است.

پلاژیوکلاز
آندزیت‌ها به دلیل مقاومت‌ زیاد در مقابل عوامل جوی درساختمان‌‌سازی به عنوان سنگ‌نما بكار برده می‌شوند.

آندزیت

بازالت ( سیاه سنگ)
یك سنگ سخت و سیاه و دانه ریز ولكانیكی با كمتر ازپنجاه و دو درصدسیلیس(SiO2) است. بافت سنگ‌های بازالت می‌تواند حفره‌دار و یا متراكم باشد. ماگماهای سازنده این سنگها به دلیل كم بودن میزانSiO2 ،ویسكوزیته‌ كمی دارند. به همین دلیل گدازه‌های بازالتی بر روی زمین می‌توانند سطحی تا حدودبیست کیلومتر را بپوشاند

بازالت
بازالت‌ها كه معادل بیرونی گابرو به شمار می‌روند فراوانترین سنگ آذرین بیرونی در پوسته اقیانوس‌ها هستند در صورتی كه ماگمای بازالتی در زیر آب فوران نمایند اشكال ویژه‌ای را كه به گدازه‌های بالشتی(Pillow lava) معروفند ایجاد می‌‌كند. وجود این اشكال در توالی‌های سنگی قدیمی در شناسایی محیط‌های دریایی و آبی قدیمی به زمین‌شناسان كمك فراوانی می‌كند.

گدازه های بالشتی
فراوانترین كانی‌های سازنده‌ی این عبارتند از، الیوین، پیروكسن و پلاژیوكلاز. رنگ بازالت بر اساس میزان و نوع كانی‌های موجود در سنگ بخصوص الیوین می‌تواند از خاكستری روشن تا خاكستری تیره و سیاه تغییر نماید.

دمای گدازه‌های بازالتی معمولاً بین هزاروصد تا هزارودویست و پنجاه درجه‌ی سانتیگراد می‌باشد.
در صورتی كه گدازه‌های بازالتی به سرعت سرد شوند یك نوع شیشه‌ بازالتی سیاهرنگ می‌سازد كه تاكی‌لیتtachylite نامیده می‌شوند.

تاکیلیت
دیوریت
دیوریت یك سنگ حد واسط دانه درشت و ندرتاً نهانبلوراست كه رنگ آن معمولاً متمایل به سبز می‌باشد
كانی‌های اصلی سازنده‌ی این سنگ عبارتند از كوارتز، پلاژیوكلاز، فلدسپات، آمفیبول و بیوتیت. دیوریت از كلمه‌ای یونانی به همین شكل به معنی تشخیص دادن گرفته شده است. این سنگ در تزئین ساختمان‌ها و بناها كاربرد فراوان دارد.

گابرو
گابروها سنگ‌های آذرین درونی سخت، تیره، دانه درشت و بازیكی هستند كه درشتی بلور آنها بیانگر سردشدن آرام مواد مذاب در درون زمین است گاهی می‌توان آثار جریان مواد مذاب را در این سنگ مشاهده نمود.
گابرو فراوانترین و معمولی‌‌‌‌‌‌ ترین سنگ‌های پلوتونیك در پوسته‌ی اقیانوس‌ها و بعد از گرانیت‌ها، فراوان‌ترین سنگ‌های پلوتونیك در نواحی قاره‌ای محسوب می‌شوند.
پیروكسن و پلاژیوكلاز دو كانی اصلی سازنده‌ی این نوع سنگ به شمار ‌می‌روند.
نام آن از كلمه‌ای ایتالیایی به همین شكل گرفته شده ‌است.

گرانیت ( سنگ خارا ):
فراوانترین و معمولی‌ترین سنگ پلوتونیك در نواحی قاره‌ای كه سازنده‌ی بزرگترین باتولیت‌های جهان محسوب ‌می‌شوند.
با توجه به گرانیتی بودن پوسته‌ی قاره‌ها می‌توان نتیجه گرفت كه اغلب این سنگ‌های اسیدی از ذوب پوسته تشكیل شده‌اند. گرانیت‌ها سنگ‌هایی به رنگ روشن با كوارتز فراوان ( حداقل 25% ) و دانه درشتند. طول بلور كانی‌های سازنده‌ی این سنگ‌ها ممكن است به چندین سانتی‌متر نیز برسد وجود این بلورهای درشت تجزیه سنگ را تسهیل كرده و در اثر تجزیه فلدسپات، آنها به كائولن تبدیل می‌‌شود .

ساختار کائولن

كانی‌های اصلی سازنده‌ی آنها عبارتند از كواتز، فلدسپات، آمفیبول و بیوتیت.
كانی‌های آپاتیت، زیركن، تورمالین، توپازو ;;. به صورت كانی‌های فرعی در گرانیت‌ها یافت می‌گردند.
سختی‌ و مقاومت‌ گرانیت‌ سببب شده كه از آن به طور گسترده در تزئین ساختمان‌ها و سنگ‌فرش پیاده‌رو‌ها و ;. به عنوان سنگ نما استفاده گردد.
نام گرانیت از كلمه گرانوم Granum به معنی دانه گرفته شده ‌است.

كیمبرلیت Kimberlite
یك نوع سنگ آذرین تیره رنگ، فاقد فلدسپات و دارای كانی‌های كربناته و فلوگوپیت است.
این سنگها به صورت برش‌های انفجاری پركننده‌ی دودكش‌ها و یا در برخی از دایك‌ها و سیل‌ها یافت می‌گردند.
كیمبرلیت در سطح زمین به آسانی تجزیه شده و به صورت سنگی سست و به رنگ خاكستری مایل به آبی دیده می‌شود.
در برخی نقاط جهان مانند آفریقای جنوبی كیمبرلیت‌ها منابع اقتصادی الماس به شمار می‌رود.

ریولیت
یك سنگ آتشفشانی اسیدی به رنگ روشن با بیش ازشصت و هشت درصدSiO2 است كه معادل بیرونی (آتشفشانی) سنگهای گرانیتی محسوب می‌شود و مانند آنها در مناطق قاره‌ای یافت می‌گردد.
كانی‌های اصلی سازنده‌ این سنگ‌ عبارتند از كوارتز، فلدسپات و بیوتیت كه قبل از فوران ماگما متبلور شده‌اند اغلب در زمینه‌ای شیشه قرار دارند و حكایت از انجماد سریع مواد پس از فوران دارد. ریولیت در فورانهایی با دمای بین هفتصد تا هشتصدوپنجاه درجه سانتی‌گراد دیده می‌شود.

ریولیت

سنگ شناسی آذرین

بافت Texture
بافت سنگهای آذرین به اندازه، شكل ،چگونگی قرار گرفتن و رابطه فیزیكی كانیهای موجود در سنگ اشاره می كند.
برخی سنگها از بلورهای بسیار دانه درشت ساخته شده اند ، بلورهای سازنده برخی دیگر بسیار ریز بوده و گروهی مخفی بلور و یا فاقد بلور می باشند.
به طور كلی سنگ‌های آذرین دارای یكی از بافت‌های درشت بلور،ریز بلورو یا شیشه‌ای هستند.

بافت پورفیری
بافت پورفیری یكی از معمولی‌ترین و فراوانترین بافتهای سنگهای آتشفشانی است.
در این سنگها بلورهای درشت در یك زمینه‌‌ی ریزدانه و یا شیشه‌ای قرارگرفته‌اند. این اختلاف اندازه‌‌ی بین بلورها و زمینه سنگ ناشی از تغییر شرایط تبلور ماگما است. بلورهای درشت در اعماق زمین به آرامی شكل می‌گیرندو در اثر خروج ناگهانی مواد مذاب و سردشدن سریع آن در سطح زمین، زمینه‌ دارند ریزبلور یا شیشه‌ای شكل می‌گیرد.
این بافت معمولاً در سنگهای آتشفشانی، دایكها، سیلها، و یا توده‌های نفوذی كوچك دیده می‌‌شود.

بافت درشت بلور
در اثر انجماد آرام مواد مذاب در اعماق زمین،بلورها فرصت كافی برای رشد پیدا می كنند و گاهی طولشان به چندین سانتی متر نیز می رسد. این نوع بافت فاقد بخش شیشه‌ای و غیر متبلور بوده و كانی‌های سازنده آن دارای شكل بلورشناسی مشخصی هستند. بافت‌های درشت بلور انواع مختلفی چون بافت دانه‌ای،بافت پگماتیتی ،بافت كروی و ; دارند.

بافت ریز بلور
این نوع بافت مخصوص سنگ‌های آذرین بیرونی (آتشفشانی)،دایكها،سیلها و سطح خارجی توده‌های نفوذی است. در این نوع بافت كه در اثر انجماد سریع ماگما پدید آمده است گاهی بلورهای دانه ریز با چشم غیر مسلح قابل تشخیص نمی‌باشند.
از انواع بافت ریز بلور می‌توان به بافت دانه‌ای ریز بلور اشاره كرد كه مشخصات بافت دانه‌ای درشت بلور را در مقیاس كوچكتر دارا می‌باشد.

در این نوع بافتها فضای بین بلورها را شیشه و یا خمیره‌ای با بلورهای بسیاردانه ریز پر نموده است.

بافت شیشه‌ای Hyaline
در این نوع بافت تقریبا تمامی سنگ غیر متبلور و شیشه‌ای است. این بافت بیانگر سرد شدن بسیار سریع ماگما است و در ماگماهای بازالتی بیشتر از ماگماهای اسیدی و خنثی دیده می‌شود.
شكل و ساخت توده‌های ماگمایی

مواد آتشفشانی بر اساس انجماد در اعماق و یا سطح زمین اشكال متنوعی پدید می‌آورند.
توده‌های آذرین بیرونی عمدتاً مخروط آتشفشانی، گدازه‌ و مواد تخریبی یا آذرآواری را ایجاد می‌كنند.

توده‌های آذرین درونی نسبت به سنگ‌های اطراف خود (سنگ‌های درونگیر) اشكال متفاوتی ایجاد می‌نمایند كه بر حسب وضعیت نسبت به لایه‌بندی سنگ‌های رسوبی و یا شیستوزیته (تورق) سنگ‌های دگرگونی مجاور خود به دو دسته‌ی توده‌های نفوذی هم‌شیب و دگرشیب یا متقاطع تقسیم می‌گردند.

باتولیت Batholithe
Bothos به معنی عمیق و lithos به معنی سنگ می باشد.
باتولیتها توده های آذرین نفوذی بسیار بزرگی هستند كه وسعتی بالغ بر 100 كیلومتر مربع را اشغال می كنند.

با افزایش عمق، وسعت باتولیتها افزایش می یابد و در زیر آنها مواد رسوبی دیده نمی شود.

حجم ماگمای سازنده این توده ها به قدری زیاد است كه انجماد كامل آن گاهی میلیونها سال به طول می انجامد . توده های كوچك باتولیت كه وسعتی كمتر از 100 كیلومتر مربع داشته باشند،استوك خوانده می شوند.

دایك dike
توده‌های نفوذی لایه‌ای شكل كه طبقات در بر‌گیرنده‌ی خود را قطع می‌كنند و نسبت به آنها به صورت زاویه دار قرار می‌گیرند. ضخامت دایك بین چند سانتی‌متر تا چندین متر و طول آن ممكن است به دهها كیلومتر برسد. به دلیل مقاوم‌تر بودن جنس این توده‌ها نسبت به سنگ‌های اطرافشان، پس از فرسایش به صورت دیواره‌ای دیده می‌شوند. مدت انجماد كامل ماگما در دایك‌های سطحی به چند روز و در دایك‌های عمیق به صدها سال می‌رسد.

لاكولیت

در اثر تزریق مواد به درون لایه‌های رسوبی اشكالی شبیه به عدسی پدید می‌آید به گونه‌ای كه سطح محدب آن به سمت بالا و سطح مسطح ان به سمت پایین قرار می‌گیرداین اشكال ر اكه با سنگ‌های درونگیر خود هم شیب بوده و ممكن است قطرشان به چندین كیلومتر و ضخامتشان به یك كیلومتر برسد لاكولیت نامیده می‌شوند. لاكولیت‌ها نسبت طول به ضخامت آنها كمتر ازده بوده و طبقات رویی آنها معمولاً گنبدی شكل هستند.

لوپولیت lopolith

توده‌های نفوذی پیاله مانندی كه به صورت هم‌شیب با طبقات درونگیر خود ایجاد می‌شوند و سطح بالای آنها مقعر و سطح زیرینشان محدب است.
گاهی قطرلوپولیت‌ها به صد كیلومتر و ضخامت آنها به یک كیلومتر نیز می‌رسد.

فاكولیت phacolite
فاكولیت‌ها توده‌های نفوذی هم شیبی هستند كه لولای چین و فضای بین طبقات چین خورده را پر می كنند و در قله تاقدسیها و یا قعر ناودیسها دیده می شوند.

سیل sill
توده‌های نفوذی با ضخامت كم و به صورت صفحه‌ای هستند كه به موازات طبقات رسوبی یا شیستوزیته ( تورق‌) سنگ‌های دگرگونی تزریق شده‌اند.
سیلها، بافت متراكم و بدون حفره داشته و از نظر اندازه‌ی بلورهای سازنده دارای ساخت یكنواخت می‌باشند.

سن این لایه‌ها همواه از سنگ‌های درونگیرشان كمتر است و به كمك این مشخصه می‌توان آنها را از گدازه‌ها كه تنها از لایه‌های زیرین خود جوانترند تشخیص داد.
نسبت طول به ضخامت در سیل‌ها بیشتر از ده می‌باشد.

مشخصات ماگما
تركیب : ماگما از عناصرSi, Al , Ca, Na, K, Fe, Mg, H, o تشكیل شده است.
مهمترین تركیبات موجود در ماگما H2o,Cao,AL2o3,Sio2

سنگهای آذرین درونی نمی‌تواند معرف خوبی برای تركیب شیمیایی ماگما باشند چون كانیهای مختلف بسته به نقطه انجماد خود در مراحل مختلف از ماگما جدا می‌شوند و سنگهای متفاوتی را تشكیل می دهند. به همین خاطرنماینده و نشانگر قسمت خاصی از ماگما می‌باشد ولی اگر گدازه به سرعت سرد شود در این حالت مراحل تفریق ماگما صورت نگرفته و این دسته سنگها به تركیب واقعی ماگما نزدیك‌تر هستند. با بررسی این دسته گدازه‌ها آنها را به سه دسته كلی كه چهل و پنج تا هفتاد و پنج درصد وزنی آنها را سلیس تشكیل می‌دهند تقسیم كرده‌اند.

1-) ماگمای بازالتی (ماگمای بازیك ) 2-) ماگمای آنذریتی (ماگمای حد واسط) 3-)ماگمای ریولیتی (ماگمای اسیدی).

گازهای محلول در ماگما در حدودپنج درصد ماگما را تشكیل می‌دهند. تعیین نوع و مقدار واقعی آنها بسیار مشكل است ولی می‌توان مهمترین آنها را گازها، بخار آب همراه با دی‌اكسیدكربن دانست كه نود درصد گازهای خروجی آتشفشانها را تشكیل می‌دهد. از جمله این گازها در ماگما ازت، كلر، گوگرد و آرگون می‌باشند.سشمشئ

از مطالعات به عمل آمده در مورد منشاء بخارات آب ماگما چنین برداشت می‌شود كه تمام بخار آب خارج شده از آتشفشان به صورت محلول در ماگما نبوده بلكه مقداری از آن از تبخیر آبهای زیرزمینی در نتیجه حرارت ناشی از ماگما حاصل شده است.
دما : دما در ماگمای گرانیتی و بازالتی متفاوت است. دمای ماگما از هشتصد تا هزارو دویست درجه متغیر می‌باشد.

گرانروی : گرانروی ماگماهای مختلف متفاوت است هر چه گرانروی زیاد شود سیالیت آن كاهش می‌یابد. گرانروی بستگی با تركیب شیمیایی، درصد سیلیس، دما، فشار، بخارات و گازهای مخلوط در ماگما و فاز جامد ماگما دارد.

سنگ شناسی دگرگونی

آمفیبولیت Amphibolites
نوعی سنگ دگرگونی با آمفیبول فراوان، به رنگهای سبز روشن تا تیره و سیاه است كه معمولا در اثر دگرگونی ناحیه‌ گابرو ( هورنبلند + پلاژیو كلاز ) به وجود می‌آید. آمفیبولها سختی زیادی داشته و بدلیل مقاومت زیاد در مقابل عوامل جوی جهت تزئین بنا به كار می‌روند. از دگرگونی سنگ‌هایی با تركیب مختلف از جمله سنگ‌های حد واسط ، آهك‌ها و دولومیت‌های ناخالص ، مارن‌ها و حتی از آهك‌های خالصی كه تحت تاثیر متاسوماتیسم سیلیسی ؤ منیزیم و آهن قرار گرفته باشند بوجود می‌آید.

لینک کمکی