دانلود فایل ورد مقاله شرکت مخابرات ايران

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن دانلود فایل ورد مقاله شرکت مخابرات ايران :

شرکت مخابرات ایران

مقدمه
شرکت مخابرات ایران به منظور تمرکز بخشیدن به تمامی امور ارتباطات ومخابرات کشور به استثناء بخش صداو سیما با تصویب مجالس قانون گذاری وقت در سال 1350 تشکیل شد و با استناد به اساسنامه قانونی فعالیت خود را آغاز کرد.
در سال 1374 با توجه به گسترش فعا لیتهای مخابراتی در پهنه کشور جمهوری اسلامی ایران و پیروی از سیاست تمرکززدائی در اجرای ماده 7 قانون تأسیس شرکت مخابرات ایران تشکیل شرکتهای مخابرات استانی پیشنهاد شد و در تاریخ 1/11/74 با تصویب اساسنامه شرکت‌های استانی در کمیسیون مشترک امور اداری و استخدامی و امور پست و تلگراف و تلفن و نیرو در مجلس شورای اسلامی این هدف تحقق و در تاریخ 11/11/74 توسط مقام ریاست جمهوری جهنت اجراء ابلاغ شد.

مقصود از مخابرات عبارتست از انتقال و ارسال علائم و نوشته ها و تصاویر و صداها و هر گونه اطلاعات دیگر بوسیله سیم یابی سیم و یا نور و یا هر رویه الکترومغناطیسی.
شبکه‌های مخابرات عمومی عبارتند از مجموعه وسائل مخابراتی که برای استفاده عموم دائر بوده و یا بعداٌ دائر می‌گردد.
شبکه‌های مخابرات اختصاصی عبارتند از مجموعه وسائل مخابراتی که برا ی استفاده گروهها یا موارد خاصی دائر بوده یا بعدا دائر می‌گردد.

تأسیس توسعه نگهداری و بهره برداری شبکه‌های مخابرات عمومی و آن قسمت شبکه‌های اختصاصی که با سرمایه شرکت دایر خواهد شد در انحصار شرکت مخابرات ایران خواهد بود.
کلیه چکها و استاد و اوراق مالی و تعهدات و قراردادها باید به امضای مدیرعامل و یکی از اعضای هیأت مدیره برسد. صاحبان امضای این قبیل اوراق در شعب و نمایندگیها و سازمانهای تابعه با تصویب هیأت مدیره تعیین خواهند شد.

اساسنامه شرکت سهامی مخابرات استان گلستان
تاریخچه فعالیت شرکت
کلیات
شرکت‌های سهامی مخابرات استانها بر اساس قانون اصلاح ماده 7 قانون تأسیس شرکت مخابرات ایران مصوب 6/2/1372 از ابتدای سال 1375 فعالیت خود را آغاز نموده اند قابل ذکر آنکه از 1/1/1377 شرکت سهامی مخابرات استان گلستان از شرکت سهامی مخابرات استان مازندران تفکیک گردیده و در تاریخ 1/7/1383 تحت شماره 4167 در اداره ثبت اسناد شهرستان گرگان به ثبت رسیده است تأسیس گردید تا برابر با مقررات شرکتهای دولتی اداره گردد.
شرکت مخابرات استان گلستان که مرکز اصلی آن گرگان میبا شد می‌تواند برای اجرای فعالیتهای مقرر در سایر نقاط استان نسبت به تشکیل واحدهای تابع اقدام نماید شرکت دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و وابسته به شرکت مخابرات ایران است. مدت شرکت از تاریخ تأسیس نامحدود است.

هدف شرکت
موضوع و هدف شرکت طبق ماده 5 اساسنامه عبارت است از تأسیس و توسعه شبکه و تأسیسات مخابراتی در حوزه عملیاتی شرکت و نگهداری و بهره برداری از آن در قالب تحقق اهداف و برنامه‌های وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات و انجام وظائف و اختیارات مقرر در قانون تأسیس شرکت مخابرات ایران در حوزه استان گلستان و اجرای تکالیف شرکت مخابرات در مواردی که تفویض اختیار می‌شود.

آن قسمت از فعالیت شرکت مخابرات ایران در بخش ارتباطات بین شهری و بین المللی اعم از تأسیس توسعه نگهداری و بهره برداری مراکز بین شهری (اس.تی.دی) ایستگاههای ماهواره ای و مایکروویو و غیره و نیز متعلقات آن همچنان تحت مسئولیت و کنترل شرکت مخابرات ایران است.
تصمیمات مجمع عمومی شرکت مخابرات ایران (شرکت مادر) ناقض مصوبات مجمع عمومی شرکتهای استانی نخواهد شد.
وضعیت اشتغال
متوسط تعداد کارکنان تابع نظام هماهنگ و تابع قانون کار طی سال به شرح زیر بوده است.
1384 1383
تابع نظام هما هنگ 606 نفر 536
تابع قانون کار 7 5
جمع 613 541
درآمد و منافع اعتبارات شرکت به شرح زیر است:

1-هزینه‌های اشتراک
2-تعرفه‌های مکالماتی(شهری – بین شهری – بین المللی)
3- کمکهای نقدی و غیرنقدی اشخاص حقیقی و حقوقی
4- تراز مکالمات بر اساس توافق کانالهای ورودی و خروجی بین استانها
5- عواید دیگری که برابر قانون و مقررات مربوط به شرکت تعلق می‌گیرد

ارکان شرکت
شرکت دارای ارکان زیر می‌باشد
1-مجمع عمومی.
2-هیأت مدیره و مدیرعامل

3-بازرس
مجمع عمومی شرکت از اجتماع صاحبان سهام مخابرات به شرح زیر تشکیل می‌شود:
1-وزیر پست و تلگراف و تلفن (رئیس مجمع عمومی)
2-رئیس هیأت مدیره ومدیرعامل شرکت مخابرات ایران (عضو مجمع)
3- اعضای هیأت مدیره شرکت مخابرات ایران (اعضاء مجمع) تشکیل می‌شود.
ریاست جلسات مجمع عمومی با وزیر پست و تلگراف تلفن و در غیاب او یکی از اعضای حاضر به ترتیب تقدم مندرج درفوق خواهد بود.
درصورتیکه هر یک از اعضای مجمع عمومی نتواند در جلسه شرکت نماید معاون یا نماینده وی در جلسات شرکت خواهد نمود.

مجمع عمومی شرکت بر دو نوع خواهد بود
الف: مجمع عمومی عادی
ب: مجمع عمومی فوق العاده
هیأت مدیره شرکت از یک نفر رئیس که سمت مدیرعامل را نیز خواهد داشت و دو عضو اصلی و یک عضو علی البدل تشکیل می‌شود. اعضا و رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل شرکت توسط رئیس مجمع (وزیر پست و تلگراف و تلفن) برای مدت دو سال منصوب می‌شوند و تا اعضا و رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل جدید انتخاب نشده اند در سمت خود باقی هستند و انتخاب مجدد آنها بلامانع خواهد بود.
رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره از بین اشخاص متعهد که دارای تحصیلات عالی بوده و در یکی از سازمانهای اداری کشوری یا بنگاههای صنعتی سابقه خدمت مدیریت داشته باشند منصوب خواهند شد.

هیأت مدیره شرکت موظف است در موقع تهیه و تنظیم بودجه سالانه شرکت یک درصد از آنرا برای امر توسعه وتحقیق و آموزش و روابط بین الملل و کمکهای انسانی (اعم از شاغل و بازنشسته و مراجعات عمومی) در راه اهداف وزارت پست و تلگراف و تلفن برای وزارتخانه مربوطه اختصاص دهد.
تعیین پاداش برای رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل و اعضاء هیأت مدیره با تصویب و تایید رئیس مجمع عمومی شرکت (وزیر پست و تلگراف و تلفن) و تعیین پرداخت پاداش سایر کارکنان با تصویب و تایید مدیرعامل خواهد بود.

امور مالی (ترازنامه ها وحساب سود و زیان)
سال مالی شرکت از فروردین ماه هر سال شروع وتا آخر اسفند همان سال خاتمه می‌یا بد و به استثنای سال اول که شروع آن تاریخ ابلاغ اساسنامه شرکت خواهد بود.
کلیه دفاتر شرکت در آخر اسفند ماه بسته و ترازنامه و حساب سود وزیان و گزارش عملکرد سالانه شرکت حداکثر سه ماه پس از سال مالی باید از طرف رئیس هیأت مدیره ومدیرعامل در اختیار بازرس (حسابرس) گذارده شود.

رئیس مجمع می‌تواند نسبت به جابجائی اعتبارات شرکت از محل اعتبارات مربوطه به شرکت مخابرات ایران و شرکت مخابرات استانها به سایر شرکتهای مخابرات استانها اقدام نماید.
آئین نامه مالی معاملاتی و اداری شرکت باید از طرف هیأت مدیره تنظیم و پس از تصویب مجمع عمومی درخصوص آئین نامه‌های اداری به اجرا گذاشته شود و تا موقعی که آئین نامه‌های یادشده تنظیم و تصویب نشده شرکت مجاز است امور مالی و معاملاتی و استخدامی خود را برابر آئین نامه ها و مقررات مورد عمل شرکت مخابرات ایران انجام دهد.
هیأت مدیره مکلف است هر سال یک بیستم از سود خالص شرکت را به عنوان اندوخته قانونی موضوع نماید همینکه اندوخته قانونی به یک دهم سرمایه شرکت رسید موضوع آن منوط به تصویب مجمع عمومی خواهد بود و در صورتیکه سرمایه شرکت افزایش یابد کسر یک بیستم یادشده ادامه خواهد یافت تا وقتی که اندوخته قانونی به یک دهم سرمایه بالغ شود.

سایر مقررات
کارکنان شرکت مکلف به حفظ اسرار شرکت می‌باشند و در صورت تخلف به مجازات مقرر در قوانین مربوطه محکوم خواهند شد.
کارکنان شرکت وهمه اشخاصی که به گونه ای به همکاری با شرکت دعوت شده اند موظف به حفظ و نگهداری اموال و تأسیسات شرکت هستند. برداشت یا تصاحب اموال شرکت به تفع خود یا دیگری در حکم اختلاس محسوب می‌شود و مرتکب به کیفر مقرر در قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) محکوم خواهد شد.
اختلافات حاصله بین شرکتهای سهامی مخابرات استانها و واحدهای تابعه و اختلافات هریک از آنها با شرکت مخابرات ایران در کمیته ای که اعضای آن را رئیس مجمع عمومی (وزیر پست و تلگراف و تلفن) تعیین می‌نماید رسیدگی و حل و فصل خواهد شد تصمیمات کمیته منتخب قطعی و لازم اجرا است.
شرکت مخابرات ایران مکلف است آئین نامه مربوطه به وظایف مشترک و حدود روابط بین خود با شرکتهای مخابرات استانها و چگونگی مبادله اطلاعات فنی علمی و بازرگانی در زمینه امور مربوط و نحوه رفع اختلاف با شرکت را با رعایت مقررات تهیه کند که پس از تصویب مجمع عمومی شرکت یاد شده به اجرا گذارده خواهد شد

صورتهای مالی اساسی
صورتهایی که تغییرات به وجود آمده در یک دوره مالی مشخص را منعکس نماید صورتهای مالی اساسی نامیده می‌شود.
صورتهای مالی اساسی شامل:
1-ترازنامه یا صورت وضعیت مالی.
2-صورت حساب سودوزیان و سود (زیان) انباشته.
3- صورت تغییرات در وضعیت مالی.
صورتهای مالی اساسی که جهت تحقق هدفهای حسابداری وگزارشگری مالی تهیه می‌شوند مکمل یکدیگر بوده و تهیه و ارائه آن در پایان هر دوره مالی به مراجع ذیصلاح لازم و ضروری می‌باشد.

در تهیه و تنظیم صورتهای مالی اساسی و یادداشتهای پیوست رعایت کلیه قوانین مالی – محاسباتی و تجاری – بودجه و سایر قوانین موضوعه مرتبط با صورتها وهمچنین رعایت اصول متداول و پذیرفته شده حسابداری و استانداردهای حسابرسی الزامی بوده و میبا شد.
مبنای تهیه صورتهای مالی:
صورتهای مالی اساساً بر مبنای بهای تمام شد ه تاریخی تهیه ودر موارد مقتضی از ارزشهای جاری استفاده می‌شود.
ترازنامه یا صورت وضعیت مالی:
اقلام ترازنامه یا صورت وضعیت مالی در دو بخش کاربرد منابع جاری و منابع سرمایه ای طبقه بندی می‌شود.
بخش اول
کاربرد منابع جاری
کاربرد منابع جاری شامل: دارائیهای غیرجاری – دارائیهای جاری – بدهیهای جاری می‌باشد که ذیلاً بطور مشروح بیان می‌گردد.

دارائیهای غیرجاری
اقلام تشکیل دهنده دارائیهای غیرجاری در ترازنامه به شرح زیر است:
1- دارائیهای ثابت پس از کسر استهلاک انباشته (ارزش دفتری)
2- سایر دارائیها
1- دارائیهای ثابت پس از کسر استهلاک انباشته شامل:
4/1 هزینه‌های سرمایه ای (زمینهای اوقافی)
5/1 ماشین آلات:
6/1 حساب وسائط نقلیه
8/1 دارائیهای در حال تکمیل (هزینه‌های مقدماتی)

2- دارائیهای جاری
اقلام تشکیل دهنده دارائیهای جاری در ترازنامه بشرح زیر می‌باشد:
1- حساب پیش پرداختها
2- حساب موجودی کالا
3- حسابها و اسناد تجاری غیرتجاری
4- حسابها و اسناد تجاری تجاری
5- حساب موجودی نقد
1- حساب پیش پرداختها
حساب پیش پرداختها از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر میباشد.

1/1 حساب پیش پرداخت سرمایه ای شامل:
1/1/1 حساب پیش پرداخت – زمین
2/1/1 ” ” – ساختمان
3/1/1 ” ” – حرارت مرکزی
4/1/1 ” ” – ماشین آلات
5/1/1 ” ” – وسائط نقلیه
6/1/1 ” ” – لوازم و ابزارکار (اثاثیه)
1/2/1 حساب علی الحساب پرداختی بابت زمین
2/2/1 حساب علی الحساب پرداختی بابت ساختمان
3/2/1 حساب علی الحساب پرداختی بابت حرارت مرکزی
4/2/1 ” ” ” ” ماشین آلات
5/2/1 ” ” ” ” وسائط نقلیه

6/2/1 ” ” ” ” لوازم و ابزارکار (اثاثیه)
3/1 حساب تنخواه گردانها
4/1 حساب سپرده ها
5/1 حساب سایر پیش پرداختها
پیش پرداخت و علی الحساب پرداختی بابت بهای زمین – ساختتمان – حرارت مرکزی – ماشین آلات – وسائط نقلیه و لوازم و ابزار کار (اثاثیه) تحت سرفصل دفترکل پیش پرداختها نگهداری می‌شود ولی در زمان تهیه صورتهای مالی اساسی (ترازنامه) و یادداشتهای همراه تحت عنوان یش پرداخت سرمایه ای در ردیف دارائیهای ثابت طبقه بندی می‌شود.
2- موجودی کالا
حساب موجودی کالا از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر میباشد.
1/2 حساب موجودی کالای مصرفی شامل:
1/1/2 حساب موجودی کالای لوازم وسائط نقلیه
2/1/2 ” ” ” ” و تجهیزات عمومی
3/1/2 ” ” ” ” سوئیچ
4/1/2 ” ” ” ” اسقاطی

2/2 حساب موجودی سرمایه ای شامل:
1/2/2 حساب موجودی کالا – کابل
2/2/2 ” ” ” – لوازم و تجهیزات عمومی
3/2/2 ” ” ” – لوازم سوئیج
4/2/2 ” ” ” – خطوط
5/2/2 ” ” ” – لوازم شبکه
3- حسابها و اسناد دریافتی غیرتجاری:
حسابها و اسناد دریافتنی غیر تجاری از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر میباشد.
1/3 بدهی دفتری کارمندان
2/3 بدهی وام کارکنان
3/3 بدهی خودروهای واگذاری به کارمندان
4/3 بدهی آموزشی کارکنان
5/3 بدهی خسارت اتومبیل

6/3 بدهی خودیاری تلفن
7/3 سپرده‌های موقت
8/3 اسناد دریافتنی غیرتجاری
9/3 وام پس انداز مسکن
10/3 سودسهام دریافتی
11/3 بدهی خودروهای واگذاری به کارمندان بازخریدی
12/3 بدهی مساعده دفتری
مانده بدهی دفتری کارکنان عمدتاً بابت بدهی هزینه‌های بیمارستانی،وام دانشجویی، وام رهن منزل بوده که توسط شرکت پرداخت و به حساب کارمندان منظور گردیده است که طی اقساط ماهانه از حقوق پرسنل کسر می‌گردد.

4- حسابها و اسناد دریافتنی تجاری
حسابها و اسناد دریافتنی تجاری از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر میباشد.
1/4 حساب مشترکین نقدی داخل
2/4 حساب مشترکین نقدی خارج
3/4 حساب مشترکین نقدی تلکس
4/4 حساب مشترکین نسیه تلفن
5/4 حساب مشترکین نسیه تلکس
6/4 حساب مشترکین تلفن موبایل (تلفن سیار)
7/4 حساب مشترکین نقدی تلگراف
8/4 حساب مشترکین (سایر حسابها)
9/4 حساب اسناد دریافتنی تجاری
5- موجودی نقد

موجودی نقد به موارد زیر تفکیک می‌شود که عبارتند از بانک غیر قابل برداشت استان. بانک غیر قابل برداشت توابع. بانک قابل برداشت استان. بانک قابل برداشت توابع و وجوه بین راهی می‌باشد
بانکهای غیر قابل برداشت استان و توابع شامل 5 فقره حساب جاری در تمامی شهرستانها ومراکز استان جهت وصول وجوه مربوط به قبوض تلفن و سایر خدمات ارائه شده به مشترکین (شامل عواید شهری. عواید بین شهری. هزینه نصب و سایر خدمات حق اشتراک) بوده و وجوهات واریز شده به حسابهای اخیرالذکر توابع از طریق سیستم بانکی و بدون دخالت شرکت دهه به دهه به تفکیک منبع وصول بحسابهای مشابه در استان منتقل میگردد.

بانک قابل برداشت استان مشتمل پنج فقره حساب جاری قابل برداشت به شماره‌های 95350 ملی (عمدتاً جهت وصول سهم شرکت از وصولیهای طی سال از خزانه و سایر دریافتها و تأمین مالی حسابهای جاری قابل برداشت توابع و سایر پرداختها) جاری 95461 ملی (صرفاً جهت دریافت و پرداخت وجوهات مربوط به طرحهای عمرانی دریافتی از محل بودجه عمومی و شرکت مخابرات ایران طبق توافقنامه مربوطه) و جاری 5706 صادرات (جهت دریافتی وجوه واریز شده از سوی مدیریت بازنشستگی استان به جهت برگشت حقوق پرداختی به بازنشستگان وزارتی به نیابت از طرف آن مدیریت ) و جاری 95451 ملی صرفاً مربوط به رد وجوه سپرده‌های جاری می‌باشد. و جاری 95452 ملی صرفاً مربوط به رد وجوه سپرده‌های عمرانی می‌باشد.

منبع تأمین مالی جاری قابل برداشت توابع از محل جاری 95350 استان بوده و پرداختهای آن نیز جهت عملیات جاری شهرستانها می‌باشد
وجوهی که ا ز سوی بانکهای غیر قابل برداشت شهرستانها به بانکهای غیر قابل برداشت استان حواله می‌شود در شهرستانها در حساب فوق اعمال گردیده و با دریافت اعلامیه بستانکار بانک توسط مرکز شرکت تسویه می‌گردد.

خلاصه اهم رویه‌های حسابداری
موجودی کالا
موجودی کالا به اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش تک تک اقلام ارزشیابی می‌شود و در صورت فزونی بهای تمام شده به خالص ارزش فروش مابه التفاوت به عنوان ذخیره کاهش ارزش موجودی شناسائی می‌شود.بهای تمام شده موجودیها با به کارگیری روش میانگین موزون متحرک تعیین می‌شود.

دارائیهای ثابت مشهود
دارائیهای ثابت مشهود بر مبنای بهای تمام شده در حسابها ثبت می‌شود مخارج بهسازی و تعمیرات اساسی که باعث افزایش قابل ملاحظه در ظرفیت یا عمر مفید دارائیهای ثابت با بهبود اساسی در کیفیت بازدهی آنها می‌گردد به عنوان مخارج سرمایه ای محسوب و طی عمر مفید باقیمانده دارائیهای مربوط مستهلک می‌شود. هزینه‌های نگهداری و تعمیرات جزئی که به منظور حفظ یا ترمیم منافع اقتصادی مورد انتظار واحد تجاری از استاندارد عملکرد ارزیابی شده اولیه دارائیها انجام می‌شود هنگام وقوع به عنوان هزینه‌های جاری تلقی و به حساب سودو زیان دوره منظور می‌شود.

استهلاک دارائیهای تجدید ارزیابی شده بر طبق جدول استهلاک موضوع ماده151 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27/11/80 از تاریخ تجدید ارزیابی بر اساس دو برابر مدت و یا نصف نرخ‌های مقرر در جدول مزبور محاسبه می‌شود دارائیهای تجدید ارزیابی نشده و اضافات دارائی ثابت طی سال جاری با توجه به عمر مفید برآوردی دارائیهای مربوطه و با نظرگرفتن آئین نامه استهلاک موضوع ماده 151 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه مصوب 27/11/1380 و بر اساس نرخها وروشهای زیر محاسبه می‌شود.

دارائی نرخ استهلاک روش استهلاک
ساختمانها 7%.8%.10% نزولی
ماشین آلات 8 ساله خط مستقیم
تأسیسات – نزولی
وسائط نقلیه 25%.30%.35% نزولی
اثاثیه ومنصوبات 10 ساله خط مستقیم
برای دارائیهای ثابتی که در خلال ماه تحصیل می‌شود ومورد بهره برداری قرار می‌گیرد استهلاک از ماه بعد محاسبه و در حسابها منظور می‌شود. در مواردی که هر یک از دارائیهای استهلاک پذیر پس از آمادگی جهت بهره برداری به علت تعطیل کار یا علل دیگر برای مدتی مورد استفاده قرار نگیرد میزان استهلاک آن برا ی مدت یاد شده معادل 30% نرخ استهلاک منعکس در جدول فوق می‌با شد.

حق اشتراک
حق اشتراک تلفن وجوه واریزی توسط متقاضیان تلفن ثابت به حساب بانک غیر قابل برداشت شرکت می‌باشد که در شهرستانها مبلغ آن 750000 ریال و در روستاها 550000 ریال می‌باشد و طبق استفساریه 6 آبان ماه 1377 مجلس شورای اسلامی به عنوان حقوق عمومی شناخته شده است اینگونه وجوه با توجه به مندرجات 5 قانون ایجاد تسهیلات برای طرحهای فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوب 24 خرداد 1377 قابل تبدیل به سرمایه یا تقسیم بین سهامداران و یا قابل صرف برای جبران زیان عملیاتی شرکتها نمی باشد.

ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان:
ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان معادل یکماه آخرین حقوق ثابت و مزایای مستمر به ازای هر سال خدمت آنان محاسبه و در حسابها منظور می‌شود.
بدهی‌های جاری:
اقلام تشکیل دهنده بدهی‌های جاری در ترازنامه بشرح زیر می‌باشد:
1- حسابها و اسناد پرداختنی غیرتجاری
2- حسابها و اسناد پرداختنی تجاری
3- پیش دریافت از مشتریان
4- ذخیره مالیات بر درآمد

که معین هر یک از آنها به شرح زیر می‌باشد:
1- حسابها و اسناد پرداختنی غیرتجاری:
حسابها و اسناد پرداختنی غیرتجاری از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد و شامل حسابهای معین بشرح زیر می‌باشد:
1/1 کلیه مالیاتهای تکلیفی
2/1 حق بیمه پرداختی کارکنان
3/1 سپرده‌های حسن انجام کار

4/1 مطالبات کارمندان – کارگران
5/1 مالیات عملکرد
6/1 بهره وام دریافتی
7/1 سپرده حسن اجرای تعهدات
8/1 کسورات بازنشستگی کارمندان (به استثنای کارمندان شرکت تلفن سابق)
9/1 بیمه خدمات درمانی
10/1 عوارض شهرداری

11/1 تعاون دو ریالی
12/1 خیریه 5/2 ریالی
13/1 سپرده‌های مزایده – مناقصه
14/1 بیمه عمر کارکنان
15/1 6% پس انداز کارکنان و سهم کارفرما
16/1 عوارض توسعه

17/1 فروش اجناس
18/1 بهای دستگاه تلفن موبایل
19/1 ذخیره هزینه‌های پرداختی
20/1 سپرده بیمه پیمانکاران
21/1 اضافه برداشتهای بانکی
22/1 وامهای کوتاه مدت

2- حسابها و اسناد پرداختنی تجاری
حسابها و اسناد پرداختی تجاری از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر می‌باشد.
1/2 مطالبات پیمانکاران طرحهای عمرانی
2/2 پیمانکاران مراکز وبهره برداریها
3/2 وام تکمیل ساختمانهای مخابراتی
4/2 تبصره‌های بودجه ای

5/2 اسناد پرداختنی تجاری
3- پیش دریافت از مشتریان
حساب پیش دریافت از مشتریان از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر می‌باشد.
1/3 پیش دریافت از سازمانها و نهادها
2/3 پیش دریافت حق انشعاب

3/3 پیش دریافت هزینه نصب
4/3 پیش دریافت فروش فیش تلفن (ثبت نام متقاضیان تلفن)
5/3 پیش دریافت از متقاضیان طرحهای اختصاصی
حساب پیش دریافت حق انشعاب مربوط به متقاضیانی می‌باشد که تا تاریخ ترازنامه تلفن آنها دائر نگردیده است
حساب پیش دریافت طرحهای اختصاصی مربوط به وجوهی است که از متقاضیان خارج از محدودنه خدمات شهری جهت اجرای پروژه‌های اختصاصی ایشان دریافت گردیده و تاکنون پروژه‌های مربوطه به اتمام نرسیده و پس از اتمام پروژه مبالغ مزبور به حساب درآمد منظور می‌گردد

4- ذخیره مالیات بر درآمد
ذخیره مالیات بر درآمد از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد و شامل ذخیره مالیات بر درآمد پایان دوره مالی موردنظر و مالیاتهای پرداخت نشده از دوره‌های قبل می‌باشد.
بخش دوم:
منابع سرمایه ای
منابع سرمایه ای شامل: 1- حقوق صاحبان سهام 2- بدهیهای غیرجاری می‌باشد.
حقوق صاحبان سهام

اقلام تشکیل دهنده حقوق صاحبان سهام بشرح زیر میباشد.
1- سرمایه
2- اندوخته قانونی
3- سایر اندوخته ها
4- سود و زیان انباشته
سرمایه شرکت
سرمایه اولیه شرکت یک میلیارد ریال است که به یکصد سهم ده میلیون ریالی با نام تقسیم شده که از محل اموال و دارائی‌های واگذاری توسط شرکت مخابرات ایران تأمین و تماما متعلق به شرکت اخیرالذکر است.
شرکتهای سهامی مخابرات استانها می‌توانند با تصویب مجمع عمومی صاحبان سهام سرمایه خود را کاهش یا افزایش دهند.

از تاریخ ابلاغ اساسنامه شرکت تمامی تأسیسات و لوازم و نیز ابوابجمعی و حقوق ومطالبات و دیون و تعهدات و اموال منقول متعلق به شرکت مخابرات ایران در حوزه استان گلستان به شرکت منتقل می‌شود و ادارات ثبت اسناد و املاک باید به درخواست شرکت مخابرات ایران اسناد مالکیت اراضی و املاک مورد انتقال و دفاتر مربوط را به نام شرکت اصلاح نمایند.

در مواردی که وجوه پرداخت شده برای طرح مشخص باشد ولی رقم پرداختی برای هر پروزه آن طرح به تفکیک قابل استخراج نباشد شرکت می‌تواند برای تعیین ارزش دفتری تفکیکی هر پروزه و جزئیات آن از نظریه کارشناسان منتخب رئیس مجمع شرکت استفاده نماید.

سود سهام پیشنهادی که 10% از سود خالص شرکت به این حساب منتقل می‌شود و طبق قانون تقسیم سود و اندوخته بین صاحبان سهام فقط پس از تصویب مجمع عمومی جائز خواهد بود و در صورت وجود منافع،تقسیم ده درصد از سود ویژه سالانه بین صاحبان سهام الزامی است.

اندوخته قانونی
هیأت مدیره مکلف است هر سال یک بیستم از سود خالص شرکت را به عنوان اندوخته قانونی موضوع نماید همینکه اندوخته قانونی به یک دهم سرمایه شرکت رسید موضوع آن منوط به تصویب مجمع عمومی خواهد بود و در صورتیکه سرمایه شرکت افزایش یابد کسر یک بیستم یادشده ادامه خواهد یافت تا وقتی که اندوخته قانونی به یک دهم سرمایه بالغ گردد افزایش سرمایه از محل اندوخته قانونی مجاز نمی باشد.

گردش حساب اندوخته قانونی طی سال مالی منتهی به تاریخ ترازنامه بشرح زیر می‌باشد.
سال منتهی به سال منتهی به
29/12/ ×13 29/12/ ×13
مانده در ابتدای دوره مالی ;;;;;;;;;;.. ;;;;;;;;;..
انتقال از محل سود دوره مالی ;;;;;;;;;;.. ;;;;;;;;;..

مانده در پایان دوره مالی ;;;;;;;;;;.. ;;;;;;;;;..
وجوه قابل انتقال به سرمایه یا اندوخته از موارد زیر تشکیل شده است وجوه دریافتی از محل توسعه،وجوه دریافتی از شرکت مخابرامت ایران بابت توسعه شبکه روستایی،وجوه دریافتی از شرکت مخابرات ایران بابت کمک به منابع خرید متمرکز و وجوه دریافتی از خزانه است

سایر اندوخته ها
سایر اندوخته ها متشکل از اندوخته احتیاطی و اندوخته عمومی از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد. اندوخته احتیاطی و اندوخته عمومی از حقوق صاحبان سهام می‌باشد و ایجاد افتتاح عملکرد و عملکرد طی دوره مالی در این حسابها بایستی با کسب مجوزهای لازم از طریق مجمع عمومی صاحبان سهام با شد. لذا در صورت نیاز و به جهت تقویت بنیه مالی شرکت‌های سهامی با تصویب مجمع عمومی می‌توان معادل درصدی از سود خالص تحصیل شده در طی دوره را بعنوان اندوخته احتیاطی در نظر گرفت و یا چنانچه از طریق اشخاص حقیقی یا حقوقی کمکهای نقدی و غیرنقدی صورت بگیرد انعکاس آن در صورتهای مالی اساسی و در حسابها بصورت افزایش در دارائیها (اعم از غیرجاری – جاری) و افزایش در حقوق صاحبان سهام (اندوخته عمومی) خواهد بود.
سود (زیان) انباشته

حساب سود(زیان) انباشته از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد و نظر به اینکه سود و زیان انباشته یکی از اقلام ترازنامه و زیر مجموعه حقوق صاحبان سهام می‌باشد و در پایان هر دوره مالی پس از وضع درآمد و هزینه‌های عملیاتی، غیرعملیاتی و اصلاح اشتباه دوره‌های قبل و تقسیم و تخصیص سود مانده آن در ترازنامه بصورت سود و زیان انباشته انعکاس می‌یابد.

بدهیهای غیرجاری
اقلام تشکیل دهنده بدهیهای غیرجاری بشرح زیر میباشد:
1- حسابها و اسناد پرداختنی بلندمدت
2- تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت
حسابها و اسناد پرداختنی بلندمدت:
حسابها و اسناد پرداختنی بلندمدت پیش دریافت از مشتریان از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر می‌باشد.

1/1 حساب سپرده تلفنهای استجاری
2/1 حساب سپرده تلکس
3/1 حساب ودایع خودیاری تلفن
4/1 حساب ودایع خودیاری تلکس
5/1 حساب ودایع خودیاری کانال
6/1 حساب حق انشعاب تلفن

7/1 حساتب تلفن موبایل
8/1 حساب حق انشعاب تلفن استیجاری
9/1 حساب سپرده کانال دائم خارجی
10/1 حساب سپرده کانال دائم داخلی

11/1 حساب سپرده تلفنهای استیجاری همگانی
12/1 حساب سپرده موقت تلفن
تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت
حساب تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر می‌باشد.

1/2 وام دریافتی از دولت
2/2 وام دریافتی از بانکها
3/2 طلب دولت از بابت کمکهای عمرانی
4/2 بازپرداخت وام بانکها
5/2 کمکهای دولت از محل تبصره ها
6/2 وامهای بلندمدت داخلی
حسابها انتظامی و طرف حساب‌های انتظامی

حسابهای انتظامی و طرف حساب انتظامی از سرفصل حسابهای دفترکل می‌باشد که شامل حسابهای معین بشرح زیر می‌باشد.
1- ضمانتنامه ها 2- سفته ها 3- چکها 4- ضمانتنامه شرکت نزد دیگران
مانده حسابهای فوق با ماهیت مخالف همواره مساوی بوده و در صورتهای مالی اساسی (ترازنامه) خارج از اقلام تشکیل دهنده ترازنامه (کاربرد منابع سرمایه ای – منابع سرمایه ای) نشان داده می‌شود.

صورتحساب سودوزیان و سود (زیان) انباشته:
اساساً از طریق تهیه صورتهای مالی اساسی که در پایان هر دوره مالی تهیه و تنظیم میگردد اطلاعات مالی را به استفاده کنندگان داخلی و خارجی ومراجع ذیصلاح ارائه میدهند.
در اجرای تحقق اصل افشای کامل همراه با صورتهای مالی اساسی یادداشتهایی ارائه خواهد شد که این یادداشتها جزء مکمل و لاینفک صورتهای مالی اساسی میباشد لذا دقت در تهیه و تنظیم و افشاء واقعیتها یک دوره مالی و ارائه آن به استفاده کنندگان از اهم وظایف مسئولین مالی میباشد.
عناصر تشکیل دهنده صورتحساب سودوزیان و صورت سود (زیان) انباشته بشرح زیر میباشد:
1- درآمد عملیاتی
2- هزینه‌های عملیاتی

3- درآمد و هزینه‌های غیرعملیاتی
4- ذخیره مالیات بر درآمد
5- اصلاح اشتباه دوره‌های قبل
6- سود و زیان جاری
7- سود و زیان سنواتی
8- خلاصه حساب سود و زیان

9- سود تقسیم نشده
10- تقسیم سود
11- سود و زیان انباشته
1- درآمد عملیاتی:
درآمد عملیاتی شرکت بر حسب انواع خدمات بشرح زیر تفکیک می‌گردد:
1/1 درآمد تلفن شهری
2/1 درآمد تلفن بین شهری
3/1 درآمد تلگراف و تلکس
4/1 درآمد اجاره کانالهای دولتی

5/1 درآمد اجاره کانالهای اختصاصی
6/1 سایر درآمدها
افزایش درآمد تلفن عمدتاً بابت افزایش مکالمات تلفنی ناشی از بهره برداری از مراکز جدید می‌باشد قابل ذکر است که نرخ هر پالس مکالمه تلفنی تا پایان شهریور ماه سالجاری 2/35 ریال بوده است
2- هزینه‌های عملیاتی:
هزینه‌های عملیاتی شامل:
1/2 هزینه‌های بهره برداری
2/2 هزینه‌های مالی و اداری
هزینه‌های نگهداری و بهره برداری شامل حقوق و مزایای کارگران،حقوق و مزایای کارمندان،حق الزحمه قراردادها،هزینه استهلاک لوازم و ابزار جزئی،سوخت ماشین آلات و وسائل نقلیه،سوخت و آب و برق،تعمیرات و نگهداری تأسیسات و سایر اقلامی می‌باشد.

افزایش حقوق و مزایا نسبت به سال قبل عمدتاً ناشی از افزایش ضریب حقوقی و تسری آن به سایر مزایا می‌باشد و افزایش هزینه استهلاک نسبت به سال قبل عمدتاً بابت افزایش دارائیهای ثابت می‌باشد.افزایش حق الزحمه قراردادها نسبت به سال قبل عمدتاً ناشی از توسعه فعالیتهای مخابراتی شامل افزایش مراکز کم ظرفیت،افزایش دفاتر مخابراتی،افزایش باجه‌های مخابراتی،و نیز افزایش واگذاری فعالیتهای خدماتی به بخش خصوصی می‌باشد.

اقلام تشکیل دهنده هزینه‌های مالی و اداری عبارتند از: حقوق و مزایای کارکنان،هزینه پست،لوازم و ابزارمصرفی،سوخت وآب و برق،کارمزد بانک،استهلاک،تعمیرات ونگهداری،خدمات قراردادی،هزینه پذیرایی،حمل و نقل،حقوق وظیفه مستمری بگیران و 1% توسعه بسیجیان می‌باشد.

3- درآمد و هزینه‌های غیرعملیاتی
درآمد و هزینه‌های غیرعملیاتی شامل:
1/3 درآمدهای حاصل از کالای بازیافتتی
2/3 درآمد و یا سود حاصل از فروش مواد اولیه
3/3 درآمد و یا سود حاصل از فروش قطعات و لوازم یدکی
4/3 درآمد و یا سود حاصل از فروش دارائیهای ثابت
5/3 سایر درآمدهای عملیاتی
سایر درآمدهای عملیاتی از درآمد حاصل از فروش تلفن ویژه،درآمدحاصل از طرحهای اختصاصی،غرامت خسارت واره بر تأسیسات،اجاره مستملات و خانه‌های سازمانی و بهای کارشناسی ساختمانهای اهدائی تشکیل شده است.

هزینه ها:
6/3 هزینه یا زیان ناشی از کاهش ارزش موجودی ها
7/3 هزینه یا زیان ناشی از فروش محصولات معیوب
8/3 هزینه یا زیان ناشی از سرقت وسایط نقلیه
9/3 سایر هزینه‌های غیرعملیاتی
سایر هزینه ها از ماهواره زهره،شرکت پست،هزینه حسابرسی،عوارض ناشی از خشکسالی-کارانه معوق،هزینه کالای اسقاط تشکیل شده است که به ازای هر پالس مکالمه تلفنی مبلغ 5/1 ریال بابت طرح تحقیقاتی ماهواره زهره اختصاص یافته است و به ازای هر پالس مکالمه تلفنی مبلغ 1 ریال به شرکت پ ست اختصاص می‌یابد.

خالص مانده حساب درآمد و هزینه‌های غیرعملیاتی در صورت مثبت بودن به مانده خالص درآمد و هزینه‌های عملیاتی اضافه و در صورت منفی بودن از مانده خالص درآمد و هزینه‌های عملیاتی کم خواهد شد تا سود خالص قبل از کسر مالیات بدست آید.

4- ذخیره مالیات بر درآمد:
همانطوریکه در بالا اشاره گردید پس از احتساب درآمد و هزینه‌های عملیاتی و درآمد و هزینه‌های غیرعملیاتی مانده خالص سود قبل از کسر مالیات بدست خواهد آمد
از مانده بدست آمده مطابق جدول محاسبه مالیات طبق ماده 131 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مالیات مربوطه محاسبه و به بدهکار حساب سود و بستانکار حساب ذخیره مالیات بر درآمد منظور خواهد شد و در زمان پرداخت به بدهکار حساب ذخیره مالیات بردرآمد و بستانکار حساب موجودی نقد بانک مورد نظر منظور و تسویه خواهد شد.

5- اصلاح اشتباه دوره‌های قبل
اصلاح و انعکاس اشتباهات مهم در ارتباط با دوره‌های قبل که در سالجاری کشف شود می‌با یستی در صورت سود (زیان) انباشته گزارش گردد.
انواع اشتباهات دوره‌های قبل شامل:
1/5 اشتباهات ریاضی و محاسباتی
2/5 اشتباهات در بکارگیری اصول و روشهای پذیرفته شده حسابداری
3/5 تغییر از یک اصل یا روش غیر پذیرفته شده حسابداری به یک روش پذیرفته شده دیگر
4/5 نادیده گرفتن یا استفاده نادرست از واقعیتهای موجود در زمان تهیه صورتهای مالی اساسی
5/5 سایر اشتباهات با اهمیت
لازم است پس از کشف و پیدا شدن اشتباهات دوره‌های قبل اثرات ناشی از آن چه بصورت کاهش و چه بصورت افزایش از سود خالص پس از کسر مالیات کم یا اضافه گردد تا سود و زیان انباشته اصلاح شده در ابتدای دوره مالی بدست آید.

6- سود و زیان جاری
حساب سود و زیان جاری از سرفصل حسابهای دفترکل میباشد.
نظر به اینکه در یک دوره مالی ممکن است هزینه ها و درآمدهای غیرقابل پیش بینی تحقق یابد به عنوان مثال چنانچه کمک یا هدایایی اعم از نقدی در یک دوره مالی دریافت گردد که نتوان بعنوان درآمد همان دوره محسوب نمود از حساب سودوزیان جاری استفاده خواهد شد.

7- سودوزیان سنواتی:
حساب سودوزیان سنواتی از سرفصل حسابهای دفترکل میباشد. در تعیین سود یا زیان یک دوره مالی باید کلیه اقلام درآمد و هزینه‌های همان دوره منظور و محاسبه گردد
بنابراین چنانچه در مواقعی هزینه‌های یک دوره یا درآمد‌های یک دوره بنابر دلایلی قابل قبول در همان دوره تحقق نیابد و به دوره‌های بعد موکول گردد میتوان با کسب مجوزهای لازم از حساب سود و زیان سنواتی استفاده نمود. مانده بدهکار یا بستانکار این حساب در پایان دوره بحساب خلاصه سود یا زیان بسته می‌شود.

8- خلاصه حساب سود و زیان:
خلاصه حساب سودوزیان از سرفصل حسابهای دفترکل میباشد.
مانده حسابهای درآمدها – هزینه ها (اعم از عملیاتی و غیرعملیاتی) و سودوزیان جاری و سودوزیان سنواتی در پایان هر دوره مالی بشرح زیر به این حساب بسته خواهد شد.

1/8 حساب درآمدها – بدهکار ×××
حساب خلاصه سودوزیان – بستانکار ×××
2/8 حساب خلاصه سودوزیان – بدهکار ×××
حساب هزینه ها (بهره برداری –مالی –اداری) بستانکار ×××
3/8 حساب سودوزیان جاری (درصورت داشتن مانده بستانکار) بدهکار ×××
حساب خلاصه حساب سود و زیان – بستانکار ×××
4/8 چنانچه مانده حساب سود و زیان بدهکا ر با شد ثبت 3/8 برعکس می‌گردد.
5/8 حساب سود و زیان سنواتی (در صورت داشتن مانده بستانکار) – بدهکار ×××
حساب خلاصه سودوزیان – بستانکار ×××

6/8 چنانچه مانده حساب سودوزیان سنواتی بدهکار باشد ثبت 5/8 برعکس خواهد بود.
با ثبت آرتیکل‌های فوق کلیه درآمدها و هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی و مانده حسابهای سودوزیان جاری و سنواتی در حساب سودوزیان متمرکز میگردد.
مانده بدهکار این حساب زیان دوره و مانده بستانکار آن سود دوره مالی محسوب خواهد شد.
3- صورت تغییرات در وضعیت مالی:
سومین صورت از صورتهای مالی اساسی صورت تغییرات در وضعیت مالی میباشد.

صورت تغییرات در وضعیت مالی جایگزینی برای هیچیک از صورتهای مالی اساسی دیگر نظیر ترازنامه و صورتحساب سود و زیان محسوب نمیشود بلکه خود یکی از صورتهای مالی اساسی بوده و فراهم کننده اطلاعاتی است که صورتهای مالی دیگر نمی توانند آن اطلاعات را ارائه نمایند.
هدف مهم و اساسی در تهیه و تنظیم در وضعیت مالی افشای اثرات مهم فعالیتهای تأمین منابع مالی و فعالیتهای مهم سرمایه گذاری توسط یک واحد تجاری در طی یک دوره مالی میباشد. به بیان دیگر صورت تغییرات در وضعیت مالی به منابع وجوه یا منابع مالی اغلب فعالیتهای تأمین مالی به مصارف وجوه یا مصارف مالی اغلب فعالیتهای سرمایه گذاری اطلاق میگردد.

یکی از کاربردهای صورت تغییرات در وضعیت مالی تهیه بودجه‌های نقدی میباشد. ترکیب اطلاعات مربوط به نحوه ورود و خروج وجوه با اطلاعات منعکس شده در سایر صورتهای مالی اساسی و یادداشتهای همراه میتواند در پیش بینی خالص جریانهای آتی وجوه سودمند واقع گردد.
صورت تغییرات در وضعیت مالی همانند صورت حساب سودوزیان جهت یک دوره خاص یعنی همان دوره ای که صورتحساب سودوزیان تهیه میگردد ارائه می‌شود.

گزارش حسابرسی

وظیفه اصلی حسابرسان اظهار نظر حرفه ای نسبت به صورتهای مالی اساسی است اظهار نظر حسابرسان قابلیت و اعتبارصورتها ی مالی اساسی را بالا میبرد.اگر چه حسابرسان در قبال اظهار نظر نسبت به صورتهای مالی مسئو لیت دارندولی مسئولیت اولیه بعهده مدیریت واحد تجاری می باشد.
گزارش حسابرسی شامل بند حدود رسیدگی و بند اظهار نظر می باشد.
حسابرسلن پس از تكمیل عملیات حسابرسی باید یكی از انواع اظهارنظرهای زیر رانسبت به صورتهای مالی اساسی مورد رسیدگی بیان نمایند.

الف:اظهار نظر مقبول(بلاشرط)
حسابرس زمانی می توانداظهار نظر مقبول ارائه نمایدكه متقائد شود صورتهای مالی مورد رسیدگی ونتایج عملیات و وضعیت مالی مطلوب بودهو با اصول پذیرفته شده حسابداری مطابقت داشته و گمراه كننده نبوده وكلیه مواردضروری گزارش و افشاء شده.

ب:اظهار نظر مشروط
اظهار نظر مشروط زمانی ارائه می شودكه ضرورتهای اظهار نظر مقبول تامین نشده باشد.در اظهار نظر مشروطحسابرس باید دلایل مربوط به ایرادات را صریحو اثر آنرا بر صورتهای مالی بیان نماید.
ج:اظهار نظر مردود
حسابرس هنگامی اظهار نظر مردود ارائه می نمایدكه صورتهای اساسی مورد رسیدگی دارایایرادات با اهمیت بوده و معرف وضعیت مالی و نتایج عملیات و تغییر در وضعیت مالی مطلوب نباشد.

د:عدم اظهار نظر
در این حالت حسابرس برای ارائه اظهار نظر نسبت به صورتهای مالیاساسی قادر به دستیابی به اطلاعات كافی و قابل اطمینان نبودهو نمی تواند نسبت به صورتهای مالی اساسی اظهار نظر نماید.البته حسابرس موظف استكه دلایل عدم اظهارنظر خود رابقدر كافی توضیح دهد.
ذخائر
ذخائر شامل:
محاسبه ذخیره استهلاك دارائیهای ثابت
محاسبه ذخیره مطالبات مشكوكالوصول
محاسبه ذخیره كسری و نابابی كالا
محاسبه ذخیره خرید خدمت كاركنان
محاسبه ذخیره استهلاك دارائیهای ثابت
قانون تجارت پائین آمدن ارزش دارائی ثابت را كه در نتیجه استعمال و تغییرات فنی و یا علل دیگر حادث شودموجب استهلاك دانسته است ودر قانون مالیاتهای مستقیم آن قسمت از دارائی ثابت كه بر اثر استعمال یا گذشت زمان و یا سایر عوامل بدون توجه به تغییر قیمتها تغییر ارزش می یابد قابل استهلاك تشخیص داده شده است.
مفهوم و تعریف استهلاك در عرف حسابداری سرشكن كردن وتخصیص دادن بهای تمام شده دارائی ثابت را بطریقی معقول و منظم بر دوره های استفاده از آن استهلاك می نامند.
بهای تمام شده معمولاً در طول مدت استفاده از دارائی ثابت می در پا یان عمر مفید مجموع ماند بطوری كه استهلاك دوره های استفاده از آن برابر میشود با بهای اولیه منهای ارزشی كه برای دارایی اسقاط در نظر گرفته شده است.

از علل و عوامل محاسبه استهلاك میتوان به عوامل فیزیكی شامل فرسودگی ناشی از استفاده ‍‍‍‍‍ از دارایی و زمان وگذشت زمان و پوسیدگی و زنگ زدگی و عوامل كاربری شامل عدم كفایت ونا بابی كه تعویض زودرس را هم در بر می گیرد نام برد.
همچنین از عوامل هزینه استهلاك وفاكتورهای مورد استفاده میتوان از بهای تمام شده دارائی و برآورد ارزش اسقاط دارائی و برآورد عمر مفید نام برد.

بنابراین محاسبه استهلاك بستگی پیدا می كند به یك عامل واقعی(بهای تمام شده) و دو عامل تخمینی و یا برآوردی (برآورد ارزش اسقاط-برآورد عمر مفید)
از روشهای مورد استفاده در شركت مخابرات ایران می توان روش خط مستقیم و روش نزولی نام برد لذا شركتهای مخابرات استانها موظفند از روشهای مورد استفاده در شركت پیروی نمایند.
قبل از بحث محاسبه استهلاك و روشهای مورد استفاده لازم است نكاتی بیان گردد.

الف:قانون جدید مالیاتهای مستقیم در اسفند ماه 1366 به تصویب مجلس محترم شورای اسلامی رسیده و از ابتدای سال 1368 اجرا می گرددكه در بند 3 ماده 149 مقرر میدارد.
استهلاك از تاریخی محاسبه می شود كه دارائی قابل استهلاك آماده بهره برداری در اختیار موسسه قرار گیرد بنابراین لازمه شروع محاسبه استهلاك احراز دو شرط است.
یكی آنكه دارائی در اختیار موسسه قرار گرفته باشد و دیگر آنكه آماده بهره برداری باشد اعم از اینكه بهره برداری بشود و یا نشود.در صورتیكه دارائی قابل استهلاك در خلال ماه در اختیار موسسه قرار گیردماه مذبور در محاسبه استهلاك منظور نخواهد شد.

در متن ماده فوق صراحت دارد كه تاریخ شروع استهلاك از ابتدای سال 1368 بصورت ماه شمار می باشد.
بعنوان مثال اگر دارائی پس از خرید در خرداد ماه مورد بهره برداری قرار بگیرد به استناد ماده 149 برای ماههای فروردین-اردیبهشت-خرداد استهلاك محاسبه نمی شود لكن برای 9ماه بعد محاسبه خواهد شد.

برای دقت در محاسبات اطلاعات مشروحه زیر مورد نیاز و تاكید می باشد.
1- تاریخ شروع كلیه بهره برداری دارائیها اعم از منقول وغیر منقول باید به ماه مورد بهره برداری مشخص گردد.
2- چنانچه از طریق استان وسایط نقلیه خریداری گردد لازم است تعداد سیلندر و ظرفیت و نوع سوخت و سیستم نقلیه مشخص گردد(سواری-وانت-كامیون;بنزینی گازوئیلی)
3- بموجب قانون جدید تعمیرات اساسی از تاریخ بهره برداری جداگانه مستهلك میگردد لذا در صورت انجام تعمییرات اساسی برای هر نوع از اقسام دارائی رعایت موارد بند های 1و2 الزامی است.

ب:چنانچه یك ماشین حساب در سال 73 خریداری و تحویل انبار گردیده و در آبانماه سال74 از انبار خارج و مورد بهره برداری قرار گرفته باشد تاریخ بهره برداری آبانماه سال 74 بوده و لذا تاریخ شروع استهلاك آذر ماه سال 74 خواهد بود.و یا چنانچه در دیماه سال 74 با انجام یك طرح كابلكشی مبلغی بحساب شبكه كابل استان افزوده شده باشد بنابراین تاریخ بهره برداری دی ماه سال74 و شروع محاسبه استهلاك بهمن ماه سال 74 خواهد بود.
ج:چنانچه دارائی قابل محاسبه در اسفند ماه در سال مورد بهره برداری قرار گرفته باشد تاریخ شروع محاسبه استهلاك از ماه بعد (فروردین سال بعد)خواهد بود.
د:چنانچه تصمیم گرفته شود روش استهلاك پذیرفته شده ای جایگزین روش استهلاك پذیرفته شده دیگری گردد مثل اینكه بجای روش مستقیم كه در سالهای قبل مورد استفاده بوده روش نزولی بكار رود تغییر روش استهلاك به شرطی مجاز است كه دلایل كافی در توجیه اینكه روش جدید وضعیت مالی و نتایج عملیات شركت را بهتر می نماید وجود داشته باشد.در صورت تغییر روش استهلاك می باید مبلغ استهلاك انباشته به روش قدیم تعیین گردد واین تفاوت بحساب حسابی بنام اصلاح حساب استهلاك دارائی مورد نظر منظور و حساب استهلاك انباشته دارایی تعدیل گردد.

ه:چنانچه اشتباهی در محاسبه استهلاك رخ داده باشد به هنگام كشف می باید تصحیح گردد.
اگر اشتباه فقط به دوره جاری مربوط شود طرز عمل ساده می باشد.به این ترتیب كه رقم نادرست را ثبت معكوس می كنندكه اثر آن خنثی گردد سپس رقم صحیح را در دفاتر ثبت می كنند.
اما اگر اشتباه در دوره یا دوره های مالی گذشته واقع شده باشد و بر حسابها اثر گذاشته باشد می باید آثار آن مشخص و در حسابهای مربوطه اصلاح و تعدیل گردد برای اینكار اثر خالص اشتباه را تا اول دوره هایی كه طی آن به اشتباه پی برده اند تعیین و حاصل را بحساب سود و زیان سنواتی منتقل وحساب استهلاك انباشته دارایی را تعدیل می نمایند

و:از آنجائیكه استهلاك هم بر وضعیت مالی و هم بر نتایج عملیات اثر میگذارد بنا به رعایت اصول متداول وپذیرفته شده حسابداری افشای آندر صورتهای مالی اساسی ضروری می باشد.
لذا هزینه استهلاك در دوره مالی مورد گزارش و استهلاك انباشته تا پایان دوره مالی مورد گزارش و روش و یا روشها ی بكار رفته در محاسبه استهلاك دارائیها و ارزش ثبت شده دارائی بایستی در صورتهای مالی مورد نظر گزارش و افشا گردد.

دارائیهای ثابت كه از ابتدای سال 75 در اختیار آن شركت قرار گرفته با توجه به نرخ استهلاك و روش استهلاك بشرح زیر می باشد:
نوع دارایی نرخ استهلاك قدیم نرخ استهلاك جدید
1-ساختمان مراكز ودفاترمخابراتی 10% نزولی 10% نزولی

2-ساختمان مسكونی و انبار ” ” 8% نزولی

3-ساختمان اداری و سایر ” ” 7% نزولی

4-حرارت مركزی مراكز و دفاتر مخابراتی 8ساله مستقیم 12% نزولی

5-حرارت مركزی مسكونی و انبار ” ” ” ” “

 

6-حرارتمركزی اداری و سایر ” ” ” ” “

7-ماشین آلات(كابل)(خطوط-شبكه هوایی) 15ساله مستقیم 8ساله مستقیم

8-ماشین آلات(دستگاهای خود كار شهری) “‌‌‌‌‌ ” ” ” ” “

9-اثاثیه 5ساله مستقیم 10ساله مستقیم

10-وسایط نقلیه(كامیون35-20تن) 35% نزولی 35% نزولی

11-وسایط نقلیه وانت و كامیون10تن ” ” 30% “

 

نوع دارایی نرخ استهلاك قدیم نرخ استهلاك جدید

12-وسایط نقلیه سواری-كامیون5تن 35% نزولی 25% نزولی

13-وسایط نقلیه تراكتورها ” ” 10% “

14-لوازم و ابزار گران قیمت 35% نزولی 10% “

15-موتور سیكلتها ” ” ” “

 

16-دامپر ” ” ” “

17-وینچ ” ” ” “

18-قایق موتوری ” ” ” “

19-موتور پمپ ها ” ” ” “

20-كمپرسورها ” ” ” “

21-موتور كابلكشی ” ” ” “

 

22-هزینه های سرمایه ای(زمینهای اوقافی)به نسبت سلهای مورد اجاره

نوع دارایی نرخ استهلاك قدیم نرخ استهلاك جدید

ماشین آلات پشتیبانی شامل: 10ساله مستقیم 10%نزولی

1-دستگاه برش میله گرد ” “

2-پرس افقی ” “

3-میل خم كن ” “

4-اره لنگ ” “

5-دستگاه دریل ” “

6-دستگاه گیوتین ” “

7-سنگ مغناطیس ” “

8-ماشینهای فرز 10ساله مستقیم 10%نزولی

9-دستگاه چاپ ” “

10-دستگاه خمیر گیر ” “

11-دستگاه باسكول ” “

 

12-دستگاه لوله خم كن ” “

13-دستگاه تولید رنگ پلاستیك ” “

14-دستگاه اره فلكه ” “

اشاره به نرخهای قدیم و جدید استهلاك داراییهای ثابت بدین علت می باشد كه چنانچه اشتباهاتی در محاسبه استهلاك سنوات قبل بوجود آمده باشد یا شركت تصمیم گرفته باشد روش محاسبه استهلاك دارایی خالص را تغییر دهد و یا به هر علت دیگر كه موجبات محاسبه مجدد استهلاك را الزامی نماید لازم است از نرخهای قدیم وجدید جهت اصلاح اشتباه دوره های قبل استفاده گردد.

ذیلاً چند فرم نمونه كه هم قابل استفاده در سیستم دستی محاسبه استهلاك و هم قابل طراحی درسیستم مكانیزه میباشد ارائه میگردد.
فرم شماره 1: جدول محاسبه استهلاك سال جاری بر اساس ماههای بهره برداری شده دارایی ثابت می باشد.
در این فرم سطر اول مربوط به تعدیلات و اصلاح اشتباهات دوره های قبل می باشد و ستون بعدی بر اساس ماههای مورد بهره برداری شده تا بهمن ماه با یك جمع مشخص گردید كه قابل محاسبه استهلاك میباشد و همانطوریكه قبلاً اشاره شد چنانچه تاریخ بهره برداری دارایی مورد نظر در اسفند ماه سال جاری باشد محاسبه استهلاك از سال بعد خواهد بود.
مثال1:روش خط مستقیم
چنانچه دارایی قابل محاسبه استهلاك كابل بمبلغ960000ریال و نرخ استهلاك 8ساله باشد و تاریخ بهره برداری در شهریور ماه سال مورد نظر باشد نرخ 8ساله یا خط مستقیم معادل 96 ماه از ابتدای عمر مفید تا انتهای عمر مفید كابل خواهد بود.لذا محاسبه استهلاك در سال مورد نظر با توجه به اینكه ارزش اسقاط كابل صفر باشد بشرح زیر خواهد بود:

استهلاك كابل در سال مورد نظر(6ماهه دوم سال اول) 60000 = 6*960000
96
استهلاك كابل(برای سالهای دوم تا هفتم) 120000 = 12*960000
96

استهلاك كابل(6ماهه اول سال هشتم) 60000 = 6*960000
96
مثال 2 روش نزولی:
روش مانده نزولی كه آنرا بطور خلاصه روش نزولی یا روش استهلاك بر اساس ارزش دفتری نامیده اند به این طریق محاسبه میشود كه نرخی ثابت را در طول عمر دارایی در ارزش دفتری(بهای تمام شده منهای استهلاك انباشته)ضرب می كنند تا هزینه استهلاك دوره مورد نظر بدست آید.این روش در قانون مالیاتهای مستقیم ایران به رسمیت پذیرفته شده است به این ترتیب كه در ماده 150قانون مقرر گردیده كه هر جا در آئین نامه استهلاك نرخی برای اقلام دارایی ذكر شده باشد از این روش می باید استفاده كرد در غیر اینصورت روش خط مستقیم كه برای آن سالهای عمر دارایی اشاره شده است قابل استفاده می باشد.

اگر در مورد ماشینی 25%نرخ استهلاك تعیین شده باشد و بهای تمام شده آن مبلغ 6600000ریال وتاریخ بهره برداریشهریور ماه سال مورد نظرباشد خواهیم داشت:

825000 = 6*25*6600000
استهلاك ماشین در سال مورد نظر(6ماهه دوم سال اول) 12*100

ارزش دفتری قابل محاسبه برای سال دوم 5775000 =825000-6600000

استهلاك ماشین در سال دوم 1443750=25%*5775000

ارزش دفتری قابل محاسبه برای سال سوم 4331250=1443750-5775000

استهلاك ماشین در سال دوم 1082813=25%*4331250

با فرض بر اینكه برای دارایی موردنظر ارزش اسقاط پیش بینی نشده باشد محاسبات به استهلاك آن با نرخ 25%به روش نزولی در سالهای بعد ادامه خواهد داشت تا ارزش دفتری دارایی مورد نظر صفر یا نزدیك به صفر گردد.

لازم به یادآوری می باشد نرخهای مورد استفاده در شركت به صورت روش خط مستقیم و روش نزولی میباشد و به استثنای حساب اثاثیه و ماشین آلات شامل كابل و سوئیچ و لوازم و ابزار گران قیمت كه به روش خط مستقیم می باشد بقیه داراییها به روش نزولی محاسبه می گردد.

فرم شماره2:جدول محاسبه ذخیره استهلاك انباشته بر اساس سالهای ایجاد دارایی خواهد بود بذین معنی كه هر سال جمع كل در جدول شماره 1 به سطر اول جدول شماره 2 انتقال داده خواهد شد و تا پایان عمر مفید دارایی ادامه خواهد یافت.

فرم شماره3:صورت ریز تعدیلات مربوط به دارایی مورد نظر و ذخیره استهلاك آن در سنوات قبل می باشد كه در سال جاری مورد نظر استفاده خواهد شد چنانچه در بررسیهای بعمل آمده تعدیلات طی سال دارایی زیاد بوده باشد از این فرم استفاده خواهد شد و جمع آن یك قلم در سطر اول فرم شماره 1(تعدیلات سنوات قبل)نوشته خواهد شد.

چون نرخ استهلاك داراییهای ثابت شركت كه به روش خط مستقیم محاسبه می گردد به استثنای اثاثیه تماماً 8 ساله میباشند لذا ضرورت استفاده از نرخهای قدیم كلاً از بین رفته و در محاسبه استهلاك سال جاری نقشی نخواهد داشت.

خروج دارایی ثابت از جریان استفاده:
زمانیكه یك دارایی ثابت كهنه و فرسوده و منسوخ و یا به هر دلیل دیگر برای موسسه ای غیر قابل استفاده باشد از جریان خارج خواهد شد.در زمان خروج یك دارایی ثابت بایستی بهای تمام شده آن از حساب دارایی و ذخیره استهلاك از حساب ذخیره نیز خارج گردد.

خروج دارایی ثابت ممكن است به چند حالت انجام شود.

الف:خروج دارایی ثابت از حسابها در پایان عمر مفید
ب:خروج دارایی ثابت از حسابها قبل از پایلن عمر مفید
ج:ادامه استفاده از دارایی ثابت پس از پایان عمر مفید

الف:خروج دارای ثابت از حسابها در پایان عمر مفید ممكن است به چند حالت صورت بپذیرد.

1-كهنه وفرسوده دارایی ثابت بدون ارزش پیش بینی شده باشد و در پایان عمر مفید هم دارای ارزشی نباشد در این حالت بهای تمام شده دارایی ثابت معادل ذخیره استهلاك آن دارای بوده و كافی است در دفاتر حسابداری دارایی را معادل بهای تمام شده و ذخیره استهلاك را معادل ذخیره از حسابها كاهش داده و مانده حسابها صفر گردد.

مثال:
بهای تمام شده دارایی 100000ریال
ذخیره استهلاك 100000ریال
خواهیم داشت:
ذخیره استهلاك 100000ریال
دارایی فرسوده شده 100000ریال

2-فروش دارایی فرسوده در پایان عمر مفید به مبلغی بیش ازدفتری آن

مثال:

بهای تمام شده دارایی 100000ریال
ذخیره استهلاك 80000ریال
ارزش دفتری 20000ریال
خواهیم داشت:
بانك 150000
ذخیره استهلاك 80000
دارایی 100000
سود حاصل از فروش 130000

3-فروش دارایی فرسوده در پایان عمر مفید به مبلغی معادل ارزش دفتری آن

مثال:

بهای تمام شده 200000ریال
ذخیره استهلاك 150000ریال
ارزش دفتری 50000ریال
فروش 50000ریال
خواهیم داشت:
بانك 50000
ذخیره استهلاك 150000
دارایی 200000

4-فروش دارایی به مبلغی كمتر از ارزش دفتری آن

مثال:
دارایی 300000ریال
ذخیره استهلاك280000ریال
ارزش دفتری 20000ریال
فروش 15000ریال
خواهیم داشت:
بانك 15000
ذخیره 280000
زیان حاصل از فروش5000
دارایی 300000

ب:خروج دارائیهای ثابت از حسابها قبل از پایان عمر مفید

خروج دارائیهای ثابت قبل از پایان عمر مفید ممكن است به چند حالت صورت بپذیرد:
1-دارایی ثابت قبل از پایان عمر مفید غیر قابل استفاده باشد و بدون ارزش پیش بینی گردد كه در این حالت معادل ارزش دفتری دارایی ثابت كه از جریان خارج میگردد زیان متوجه موسسه خواهد شد.

مثال:

دارایی 100000 ریال
ذخیره استهلاك70000ریال
ارزش دفتری 30000ریال
خواهیم داشت:
ذخیره استهلاك 70000
زیان حاصل از خروج30000
دارایی ثابت 100000

2-فروش دارایی ثابت قبل از پایان عمر مفید به مبلغی بیش از ارزش دفتری آن

مثال:

دارایی ثابت 200000ریال
ذخیره استهلاك 140000ریال
ارزش دفتری 60000ریال
فروش دارایی 120000ریال
خواهیم داشت:
بانك 120000
ذخیره 140000
دارایی ثابت 200000
سود حاصل از فروش 60000

3-فروش دارایی ثابت قبل از پایان عمر مفید به مبلغی معادل ارزش دفتری آن

مثال:

دارایی ثابت 400000ریال
ذخیره استهلاك 250000ریال
ارزش دفتری 150000ریال
فروش 150000ریال
خواهیم داشت:
بانك 150000
ذخیره 250000
دارایی ثابت 400000

4-فروش دارایی ثابت قبل از پایان عمر مفید به مبلغی كمتر از ارزش دفتری

مثال:
دارایی ثابت 400000ریال
ذخیره استهلاك 170000ریال
ارزش دفتری 130000 ریال
فروش 90000ریال
خواهیم داشت:
بانك 90000
ذخیره 170000
زیان حاصل از فروش 140000
دارایی ثابت 400000

ج:ادامه استفاده از دارایی ثابت پس از پایان عمر مفید

ممكن است در پایان عمر مفید پیش بینی شده دارایی ثابت قابل استفاده باشد و مدتی در موسسه بماند.در اینصورت رویه بر این است كه در آخرین سال محاسبه استهلاك مبلغ استهلاك یك ریال كمتر در دفاتر ثبت می شود.به عبارت دیگر ارزش دفتری دارایی مورد نظر معادل یك ریال تعیین می گردد. اتخاذ این رویه به این علت می باشد كه ارزش دفتری دارایی ثابت صفر نگردیده و دارایی كه هنوز مورد استفاده می باشد از دفاتر و حسابها حذف نگردد و در حسابها انعكاس داشته تا كنترل آن از مفقود شدن و احتمالاًبه سرقت رفتن از میان نرود.

محاسبه ذخیره مطالبات مشكوك الوصول

درپایان دوره مالی باید مطالبات هر واحد تجاری ارزیا بی و میزان اقلام مشكوك الوصول پیش بینی و بر آورد گردد.این پیش بینی بایستی قبل از بستن حسابها و تهیه صورتهای مالی اساسی به عمل آمده و در حسابها منعكس گردد.
البته برای محاسبه ذخیره مطالبات مشكوك الوصول نسبت به حجم عملیات و تعداد و حدود بدهكاران اعم از بدهكاران تجاری و غیر تجاری و گستردگی و پراكندگی میتوان از روشهای شناخته شده در فن حسابداری بهره گرفت.

بعنوان مثال در تاریخ تهیه ترازنامه میتوان كلیه اقلام بدهكاران را بررسی و مدت بدهی هر یك از بدهكاران را تعیین و اینكه تاخیر در پرداخت بدهیها از طرف بدهكاران دلیلی بر عدم امكان و یا عدم علاقه آنان به واریز بدهیها می باشد میزان مطالبات مشكوك الوصول را طی جدولی بسته به سررسید بدهی آنها پیش بینی نمود.در این روش معمولا” تعداد بدهكاران محدود می باشد.

لینک کمکی