دانلود فایل ورد مقاله در مورد نقش ترويج در توسعة كشاورزي ايران 1400

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن دانلود فایل ورد مقاله در مورد نقش ترويج در توسعة كشاورزي ايران 1400 :

نقش ترویج در توسعه كشاورزی ایران 1400

ترویج كشاورزی :
ترویج كشاورزی دولتی در بیست سال گذشته در بسیاری از كشورهای جهان ، از لحاظ محدودیت ها ، منابع مالی و تحت پوشش قرار ندادن تعداد زیادی از كشاورزان، مورد انتقاد جدی بوده است . ترویج كشاورزی جهت رویارویی با چالش های پیش روی خود را به سه رویكرد مجهز نموده است . این رویكردها عبارتند از : نوسازی (اصلاح) ، تمركززدایی و خصوصی سازی .
الف)نوسازی : دو راهبرد عمده سیاسی / نهادی ، برای نوسازی نظام های ترویج كشاورزی ملی عبارتند از : حركت از ساختار رشته محور به سوی ساختار موضوع محور و حركت از نظام دستوری به سوی نظام مشاوره ای .

ب)تمركززدایی : تمركززدایی در ترویج عبارتست از تغییر و انتقال مسئولیت ترویج از سطح دولت مركزی به سطوح اجرایی ، منطقه ای یا ناحیه ای كه درجات مختلف تصمیم گیری عملیاتی واجرایی تا كنترل سیاسی و مدیریت مالی را شامل می شود و اهداف آن تشویق سرمایه گذاری محلی و هدایت برنامه ها ، تخصیص منصفانه‌تر و مؤثرتر منابع دولتی ایجاد انگیزه تولید و ارائه خدمات‌، كاهش هزینه خدمات ترویجی، كشف ظرفیت های محلی و پاسخ كارآمدتر به نیازهای محلی است .

ج)خصوصی سازی : خصوصی سازی اولین بار به طور رسمی در كشور انگلستان در دهه 1980 مطرح شد . خصوصی‌سازی یعنی تغییر فضای حاكم بر مؤسسات دولتی به نحوی كه در عین حفظ بافت اصلی فعالیت ،شرایط بازار به نحوه عمل مؤسسه طوری تأثیرگذارد كه انگیزه و سازوكارهای بخش خصوصی ملاك تصمیم گیری باشد . منظور از خصوصی سازی كاستن بار دستگاه دولتی در فعالیت ها و واگذاری هر چه سریعتر عوامل تولید و عملیات اجتماعی و اقتصادی به بخش خصوصی است .

به نحوی كه ابتدا مروجین با مشكل یابی در سطح محلی نیازسنجی می كنند و با اطلاع به مراكز بالا برای تصمیم گیری صحیح اقدام كرده و گاهی مثبت در جهت پیشبرد بخش توسعه كشاورزی بر می دارند . برای رسیدن به این هدف مقدس باید به موارد زیر دقت كافی داشته باشیم :
1-بررسی موانع موجود در مسیر اجرای برانامه های ترویجی و برطرف كردن آنها .
2-بررسی و تعیین نیازهای آموزشی – ترویجی مجریان طرح های پیشرفته كشاورزی .
3-تعیین اولویت نیازهای ترویجی .
نگاهی به كشاورزی جهان و ایران در سال 1400 شمسی :
با توجه به اینكه جمعیت تا سال 1400 شمسی در جهان افزایش می یابد ولی نرخ رشد جمعیت به نسبت كم می شود بنابراین تقاضا برای تولید محصولات كشاورزی نیز كم خواهد شد . در دهه پیش 61درصد جمعیت جهان در كشورهایی زندگی می‌كردند كه متوسط سرانه مصرف غذا روزانه 2700 كیلوكالری بود . كاهش رشد تقاضا در كشورهای در حال توسعه مانند ایران شدیدتر خواهد بود و از 7/3 درصد در سی سال گذشته به حدود 2 درصد در سال سال آینده خواهد رسید .
پیش بینی ها نشان می‌دهد در سال 1400 كسری تراز تجاری كشاورزی كشورهای در حال توسعه از جمله ایران شدیدتر خواهد شد . به ویژه واردات خالص غله و فرآورده های دامی به سرعت رشد خواهند كرد . برای مثال كاهش شدید مازاد خالص شكر ، دانه های روغنی و روغن نباتی در كشورهای در حال توسعه به دلیل افزایش مصرف و واردات چندین كشور در حال توسعه و همچنین اجرای سیاستهای شدید حمایتی در كشورهای صنعتی بوده است .

بررسی های تفصیلی نشان می دهد در ایران ، زمین ، خاك ، آب و امكانات بالقوه كافی برای افزایش عملكرد وجود دارد . روند افزایش عملكرد آهسته تر از گذشته خواهد بود . اما این موضوع نگران كننده نیست زیرا تقاضا نیز روند مشابهی خواهد داشت . بیشتر مردم هنوز برای تأمین غذا یا درآمد خود به كشاورزی محلی وابسته هستند اما حداقل براساس فن آوری های موجود ، امكانات بالقوه منابع محلی برای افزایش تولید بسیار محدود است برای مثال می توان به منطقه های نیمه خشك و مناطق دارای خاكهای نامناسب اشاره كرد .

توسعه كشاورزی :
كشور ایران با توجه به وضعیت اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی و موقعیت آب وهوایی خود دو نوع سكونت گزینی روستایی و شهری دارد . و اغلب مردم روستا مشغول به كار كشاورزی به شیوه سنتی هستند . با توجه به طابقه طولانی كشور ما در روستانشینی ، تلاشهای فراوانی از سوی دولت برای رفع نارسایی های حاكمدر این منطقه ها صورت می گیرد . در این میان وزارت جهاد سازندگی و كشاورزی سابق و جهاد كشاورزی فعلی ، از ابتدای فعالیت خود تلاشهای دامنه داری را در جهت توسعه بخش كشاورزی انجام داده است .

توسعه كشاورزی راهبردی برای بهبود زندگی اجتماعی واقتصادی روستائیان فقیر است و ناگزیر برای دستیابی به توسعه كشاورزی نیازمند پرورش و آموزش روستائیان در مورد ماشین آلات ، روشهای بیولوژیكی ، استفاده از بذور اصلاح شده و نحوه صحیحاستفاده از كودهای شیمیایی و بنا كردن گلخانه ها و گسترش كشت هیدروپونیك و رعایت شرایط استاندارد هستیم . بنابراین با محور قرار دادن توسعه كشاورزی وتوسعه صنایع روستایی می توانیم به پرورش استعدادها و تقویت حس مشاركت های مردمی و حل بحرانها بپردازیم .

چالش های توسعه بخش كشاورزی :
امنیت غذایی پایدار :
در این روند باید شاخص خودكفایی (نسبت مصرف یا عرضه به تولید) محصولات كشاورزی مورد توجه قرار گیرد. در طی چند دهه اخیر بعضی محصولات مانند گندم از شاخص خودكفایی سیر نزولی داشته است (تا سال 1375) و برخی دیگر مانند برنج، گوشت قرمز ، تخم مرغ و ; از نظر شاخص خودكفایی روند صعودی داشته است . مداخله دولت در قیمت گذاری محصولات عمده كشاورزی از طریق پرداخت یارانه به مصرف كننده و تعیین سقف این قیمت برای این محصولات اثر منفی به جا گذاشته است در حالیكه درباره محصولاتی كه دولت در آنها دخالت كمتری داشته است ، موجبات تقویت انگیزه تولید و در نتیجه عرضه بیشتر در بلندمدت فراهم شده است .

به بیان دیگر در حال حاضر نوعی دوگانگی در سیاست های حمایتی دولت وجود دارد . از یك طرف یارانه‌های غیرهدف‌مند برای محصولاتی مانند نان و روغن به حفظ ثبات نسبی قیمت و تأمین سیری شكم به نفع مصرف كننده شده و از طرف دیگر اعمال سیاستهای متفاوت در تولید محصولاتی مانند شیر ، گوشت ، سبزی و میوه موجب حمایت از تولید كننده بوده است .

نبود استراتژی مشخص توسعه در بخش كشاورزی :
متأسفانه تاكنون طرح جامع و عملی وجود نداشته است كه در قالب آن استراتژی توسعه در بخش كشاورزی و منابع طبیعی در مقطع های كوتاه مدت ، میان مدت و درازمدت لحاظ ظده و در عین حال بستر ، ابزار و لوازم اجرای آن فراهم بوده باشد یكی از صدمه های مهم ، مشخص نبودن استراتژی توسعه در بخش كشاورزی و منابع طبیعی ایران آن است كه طی چند دهه گذشته به جز موارد استثنا در بیشتر سالها سهم سرمایه گذاری در بخش كشاورزی از كل سرمایه گذاری دولت در اقتصاد كمتر از 5 درصد گزارش شده است . نتیجه اولیه و مشخص چنین امری زوال تدریجی بخش كشاورزی و در نتیجه مهاجرت بخشی از تولیدكنندگان و روستائیان به سمت شهرها و افزایش لشكر بیكاران در منطقه های شهری بوده است .

بازاریابی فروش محصولات كشاورزی :
بخش كشاورزی به دلیل تأمین كردن مواد غذایی و نیز عرضه كردن بخش عمده ای از مواد اولیه صنایع و از طرف دیگر به دلیل نقش فزاینده مواد غذایی و تولیدات كشاورزی در اقتصاد ملی ، تجارت بین الملل و اشتغالزایی در زنجیره تولید ، توزیع و تبدیل پیوسته مورد توجه قرار می گیرد . با این همه مشكل جذب سرمایه در این بخش به دلیل قطعیت و خطرپذیری بالای آن در مقایسه با سایر بخش ها همچنان ادامه دارد و به عنوان مانع اصلی در راه رشد اقتصادی این بخش قلمداد می

شود . از طرف دیگر بازار عرضه محصولات كاملاً مشخص نیست و تابع مكان و زمان است همچنین به دلیل نسبی بودن بخش كشاورزی نیروی كار زیادی فعالیت می كنند اما با درآمد پائین . بنابراین با چنین شرایطی شعف تضمین خرید محصولات عمده كشاورزی و بازایابی مطمئن آن با قیمت مناسب یكی دیگر از چالشهای توسعه بخش كشاورزی به شمار می رود.

سرمایه گذاری در بخش كشاورزی و علوم زراعی:
شكی نیست سرمایه گذاری یكی از مهمترین مؤلفه های مؤثر در شكوفایی رشد اقتصادی هر یك از بخش های اقتصادی محسوب می شود. در چند دهه گذشته سرمایه گذاری در بخش كشاورزی دائماً در حال نوسان بوده و حدود 8 الی 10 درصد اقتصاد كشور را شامل می شد. بدیهی است با چنین روند سرمایه گذاری در بخش كشاورزی امكان به واقعیت پیوستن توانمندی های موجود در این بخش به نحو مناسب وجود نخواهد داشت. به همین دلیل سرمایه گذاری ناكافی در بخش كشاورزی یكی از چالشهای عمده در این بخش محسوب می شود.

علم بیوتكنولوژی در كشاورزی:
دستاوردهای تحقیقاتی:
1- جمع آوری، شناسایی و رده بندی ریز سازواره های گیاهان زراعی و باغی زینتی و تفكیك و تشخیص ارقام و واریته های هر یك از آنها با استفاده از نشانگرهای DNA.
2- تولید واریته جدید و منحصر به فرد از طریق كشت بافت و انتقال ژن مقاو

م به آنها.
3- تولید نهال درختان باغی از طریق كشت بافت.
4- ایجاد مقاومت علیه آفات در گیاهان از طریق انتقال ژن
5- جداسازی ژن های گیاهان مختلف و تعیین جایگاه كروموزومی آنها.
6- تهیه حشره كش ها، علف كش ها، قارچ كش ها و نماتدهای با منشأ زیستی.

تكنیك های هسته ای موجود در كشاورزی:
1- تكنیك های پرتویابی: در این حالت از پرتوهای رادیواكتیو استفاده می شود. موارد كاربرد عبارتند از ایجاد موتاسیون (جهش)، محافظت از محصولات غذایی، كنترل، تقسیم كردن و از بین بردن آفات و ;
2-تكنیك های ردیابی: با استفاده از عناصر رادیواكتیو نشان دارو ردیابی مواد نشان دار مطالعات در زمینه هایی نظیر تغذیه گیاهی و نیز بیولوژی گیاهی انجام می شود.
3- تفكیك تجزیه به روش اكتیو كردن: در این تكنیك جهت تعیین عناصر موجود دریافت (كه میزان آن كم و محدود می باشد) استفاده می شود. این تكنیك به علت پر هزینه بودن در ایران انجام نمی شود.

دپارتمان های اصلی كشاورزی در آژانس بین المللی اتمی ایران:
1- ژنتیك و اصلاح نباتات: اندام هایی كه مورد پرتونگاری قرار می گیرند شامل: بذر، جوانه، گیاهچه و كالوس هستند. پرتودهی به طور تصادفی است.
2- خاكشناسی، حاصلخیزی و تغذیه گیاهی: در این روش از ایزوتوپ و رادیوایزوتوپ ها استفاده می شود. به عنوان مثال از فسفر 32 درصد خاك جهت چگونگ

ی رشد اندام گیاهی، قارچ های میكوریزا با اندازه گیری عنصر مذكور استفاده می شود.
3- حضره شناسی و كنترل آفات: ابتدا حشرات مضر جمع اوری و تحت پرتو تابی قرار می گیرد. سپس این حشرات آزاد می شوند پس از جفت گیری می میرند و نسل به وجود آمده عقیم می باشد.
4- پرتودهی مواد غذایی: با استفاده از تكنیك های هسته ای، ماندگاری محصولاتی نظیر توت فرنگی، قارچ و گوشت ا

فزایش یافته و از جوانه زنی سیب زمینی و پیاز بدون ضرر جهت مصرف كننده جلوگیری می شود.
5- بهداشت دام و فرآورده های دامی: بیشتر در تغذیه دام ها به كار می رود. مانند نحوه گردش مواد غذایی در دام ها، نحوه استفاده عناصر موجود در علوفه توسط دام، مقاومت به بیمار می باشد با استفاده از این روش مشخص شده مواد موجود در پوسته تخم مرغ مربوط به 30 روز قبل از تخمگذاری می باشد.

اثربخشی ترویج در توسعه كشاورزی:
1- آموزش و ترویج كشاورزی در پایه گذاری علمی و عملی تشكیلات جدید بخش گشاورزی با استراتژی مدرن در كوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت برای بخش كشاورزی بسیار مؤثر است و می تواند دید كشاورزان را نسبت به آینده ای روشن روشن برای فعالیتشان باز كنند.
2- مروجان با برقراری ارتباط با كشاورزان و مؤسسات عالی می توانند باعث مشاركت های مردمی و سیاستگذاری و نظارت و ارزشیاب شوند و نقش سازنده ای در توفیق برنامه های آینده داشته باشند و به این ترتیب مشكلات محلی را به راحتی دیده و برای حل آنها اقدام می كنند.

3- توسعه كشاورزی به طور عمده نتیجه تأثیر متقابل عامل ها، اقلیم ها، سرمایه، فن اوری، كیفیت و كمیت نیروی انسانی برنامه كلان كشور، مدیریت و از همه مهمتر سیاستگذاری حمایتی در این بخش است. بنابراین وجود مروجین كشاورزی به عنوان پل ارتباطی و انتقال دهنده اطلاعات لازم در زمینه جغرافیایی و همچنین نحوه استفاده از ماشین آلات مدرن و مدیریت و چگونگی برقراری ارتباط با كشاورزان و تعلیم آنها الزامی است.

4- با توجه به اینكه در قرن جدید توسعه كشاورزی فقط به اصل بازدهی متكی نیست و به اصل كارایی نیز وابستگی خواهد داشت و زمانی كارایی داشتن به طور عالی امكانپذیر است كه یك مروج كار آزموده تمام اطلاعات پیشرفته علم كشاورزی را خالصانه در اختیار كشاورز قرار دهد و قدم به قدم در تمام مراحل عملیات كاشت، داشت و برداشت كشاورزرا همراهی كند و تمام اطلاعات جدید و دستاوردهای جدید علم كشاورزی را در اختیار كشاورزان قرار دهد.

پیشنهادات:
1-بها دادن به بخش ترویج و آموزش كشاورزی و معرفی این گرایش به عموم مردم مخصوصاً كشاورزان ساكن در روستا.
2- ارتباط هرچه بیشتر مروجین با مراكز تحقیقاتی پیشرفته از قبیل مراكز هسته ای و پژوهشكده های كشاورزی.
3- حمایت دولت از كشاورزان برای مكانیزه كردن كشاورزی.

4- تثبیت قیمت های محصولات كشاورزی برای سامان دادن به درآمد كشاورزان
5- حفظ و نگهداری افراد تحصیل كرده در زمینه گشاورزی پیشرفته و منع آنان برای فرار مغزها.
6- سرمایه گذاری دولت در راه اندازی مراكز تحقیقاتی پیشرفته.
7- اطلاع رسانی كافی در مورد پیشرفتهای علمی جهان توسط مروجان به كشاورزان.

فهرست منابع:
1- كشاورزی و صنعت، ماهنامه كشاورزی، سال پنجم، شماره 51
2-مجد، فرامرز و محمدرضا اردكانی، 1382، تكنیك های هستهای در علوم كشاورزی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
3- ماهنامه مروج، آذر 1381، وزارت جهاد كشاورزی، معاونت ترویج و نظام بهره برداری، شماره 29
4- اردكانی، محمدرضا، 1381، مباحث نوین در كشاورزی، جزوه درسی، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی علوم تحقیقات.

5- سیمای سازمان تحقیقات و آموزش كشاورزی، زمستان 1381
6- ماهنامه كشاورزی، علمی، اقتصادی و انتقادی، خرداد ماه 1383، شماره 294
7-مجله علمی پژوهشی علوم كشاورزی، سال نهم، شماره(1)، بهار 1382

لینک کمکی